poniedziałek, 27 luty 2017

Interpelacja i odpowiedź w sprawie odprawy pieszych na projektowanym przejściu granicznym Malhowice - Niżankowice k. Przemyśla

Do ministra spraw zagranicznych

Szanowny Panie Ministrze,

już w 2013 roku w odpowiedzi na apele kampanii społecznej "Piesze przejścia graniczne" rząd RP i władze Ukrainy zgodziły się co do tego, że brak możliwości przekraczania granicy polsko-ukraińskiej i polsko-białoruskiej pieszo jest niczym nieuzasadnionym anachronizmem, sprzecznym z europejską praktyką. Potwierdziła to także odpowiedź Komisji Europejskiej na zapytania polskich europosłów w tej sprawie. Komisarz ds. rozszerzenia w sposób jednoznaczny napisał, że Komisja Europejska popiera udostępnianie zewnętrznej granicy UE do ruchu pieszego (m. in. ze względu na to, aby promować ograniczanie ruchu samochodowego i rozwój ruchu pieszego i rowerowego) oraz, że inwestycje w tworzenie ciągów pieszych na zewnętrznych granicach mogą liczyć na wsparcie Komisji Europejskiej. lkj

W 2013 roku Zespół ds. zagospodarowania granicy państwowej przyjął dokument pn. "Wprowadzenie ruchu pieszego w istniejących drogowych przejściach granicznych", w którym oszacowano koszty budowy brakującej infrastruktury w poszczególnych przejściach. Podjęto wówczas decyzję, że docelowo wszystkie przejścia (oprócz Korczowej, która ma być przejściem autostradowym) mają być w miarę możliwości finansowych dostosowywane do ruchu pieszego. W 2015 roku rozpoczął się eksperyment z wprowadzeniem ruchu pieszego na podstawie tymczasowej infrastruktury na drogowym przejściu w Dołhobyczowie, który miał na celu udzielić odpowiedzi na pytanie, czy ruch pieszy w przejściach drogowych będzie się cieszył zainteresowaniem podróżnych. Trwający półtora roku eksperyment wykazał jednoznacznie zasadność wprowadzania ruchu pieszego na stałe. Na wniosek wojewody lubelskiego trwają już przygotowania do budowy infrastruktury odpraw pieszych na przejściu w Hrebennem, podobne starania podejmuje strona ukraińska na swojej części przejść granicznych.

We wspomnianym już 2013 roku rząd podjął również decyzję, aby w przyszłości nie realizować budowy nowych przejść drogowych bez uwzględnienia infrastruktury odpraw pieszych. Skoro i tak obowiązuje założenie, że wszystkie poza Korczową przejścia drogowe mają być docelowo uzupełnione o korytarze dla odpraw pieszych i rowerzystów, logiczne jest przyjęcie założenia, że każde nowe przejście graniczne już od początku będzie projektowane tak, by znalazł się tam terminal odpraw pieszych. Pierwszym przejściem granicznym, którego ta zasada miała dotyczyć, jest projektowane właśnie przejście Malhowice - Niżankowice koło Przemyśla. Już w 2014 roku zdecydowano, że to przejście zostanie zaprojektowane z uwzględnieniem terminala odpraw pieszych, prezentowano nawet wstępne założenia projektowe tego terminala. Jak zapewniano ze strony Wojewody Podkarpackiego, pozostało jedynie zmienić notę dyplomatyczną dotyczącą tego przejścia, która nie przewidywała tu odpraw pieszych. Co do zasadności tej zmiany nie było żadnych wątpliwości, a zmiana miała być jedynie formalnością i polegać na dopisaniu słów: "oraz pieszych i rowerzystów".

Niestety, nota dyplomatyczna do tej pory nie została zmieniona. W efekcie, powstanie pieszego terminala jest zagrożone. Gdyby tak się stało i przejście graniczne w Malhowicach powstałoby bez odpraw pieszych, oznaczałoby to przekreślenie wieloletnich starań samorządowców i aktywistów zamieszkałego niemal w połowie przez Polaków Rejonu Mościskiego i sąsiedniego Rejonu Starosamborskiego Ukrainy, którzy realizują projekty z zakresu udostępnienia transgranicznej pieszo-rowerowej pętli turystycznej szlakiem Twierdzy Przemyśl po obu stronach granicy. Część zabytków Twierdzy Przemyśl, unikalnej w skali Europy, znajduje się po stronie ukraińskiej, w pobliżu projektowanego przejścia w Malhowicach. Projekty zakładają realizację tras pieszo-rowerowych według pętli pieszej: Przemyśl - Medyka - Szehynie - Popowice - Niżankowice - Malhowice - Przemyśl. Rozwój pieszej i rowerowej turystyki w tym obszarze, a także agroturystyki, jest według aktywistów i samorządowców z Mościsk jednym ze sposobów na zapewnienie mieszkańcom (w dużej mierze posiadaczom Karty Polaka) uczciwej pracy w turystyce, stanowiącej godną alternatywę wobec przemytu papierosów.

Ewentualna decyzja o nie powstaniu przejścia pieszego w Malhowicach oznaczałaby nie tylko przekreślenie wieloletnich ich starań (w tym starań mościskich Polaków), ale także byłaby podstawą dla anulowania unijnych dotacji na projekty z programu Polska - Ukraina - Białoruś, które zakładały, że obiekty Twierdzy Przemyśl po obu stronach granicy będą dostępne dla pieszych i rowerzystów, także w postaci pętli - przekroczenie granicy pieszo w Medyce - powrót pieszo przez Malhowice - na miejscu na Ukrainie korzystanie z lokalnych środków transportu, wypożyczenie roweru lub piesze wędrówki po pograniczu.

W związku z wyżej przedstawionym problemem kierujemy do Pana Ministra następujące pytania:

  1. Czy Ministerstwu znany jest opisany powyżej problem?
  2. Kiedy Ministerstwo planuje zmienić notę dyplomatyczną dotyczącą przejścia granicznego Malhowice - Niżankowice, tak aby przewidywała realizację odpraw pieszych?

Zgłaszający: Sławomir Nitras

 

Odpowiedź na interpelację w sprawie odprawy pieszych na projektowanym przejściu granicznym Malhowice - Niżankowice k. Przemyśla

Ministerstwo Spraw Zagranicznych wspiera wszelkie działania, których celem jest rozbudowa infrastruktury granicznej między Polską i Ukrainą, co przyczyni się do dalszej aktywizacji ruchu turystycznego, rozwoju współpracy gospodarczej, a także kontaktów międzyludzkich.

Infrastruktura planowanego przejścia granicznego Malhowice/Niżankowice będzie w całości zlokalizowana na terytorium RP, co zostało ujęte w porozumieniu międzyrządowym o jego utworzeniu z 19.09.12 r. Pomimo, że porozumienie to nie przewidywało uruchomienia pieszego ruchu osobowego, dostrzegając skalę potrzeb Zespół do spraw Zagospodarowania Granicy Państwowej uchwałą nr 9/2015 z dnia 6.08.2015 r. przyjął założenia funkcjonalno-użytkowe infrastruktury przejścia, przewidując również uruchomienie w Malhowicach ruchu pieszego.

Zmiana zakresu ruchu została w październiku 2015 r. uzgodniona przez współprzewodniczących Komisji ds. Przejść Granicznych i Infrastruktury Polsko – Ukraińskiej Międzyrządowej Rady Koordynacyjnej ds. Współpracy Międzyregionalnej, co pozwoliło Wojewodzie Podkarpackiemu na rozpoczęcie wstępnych działań inwestycyjnych. W 2016 r. Wojewoda przedstawił program funkcjonalno-użytkowy budowy drogowego przejścia granicznego w Malhowicach, który uwzględnia infrastrukturę dla obsługi ruchu pieszego. Program ten został również uzgodniony ze stroną ukraińską.

Kwestia zmiany zakresu ruchu na przejściu Malhowice/Niżankowice, w stosunku do pierwotnego porozumienia międzyrządowego, poprzez uruchomienie pieszego ruchu osobowego, wymaga jeszcze usankcjonowania przez obydwie strony, co może zostać zrealizowane w ramach przyszłego porozumienia o otwarciu przejścia w Malhowicach, zgodnie z art. 7 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy w sprawie przejść granicznych (z 18.05.1992 r.).

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Jan Dziedziczak