piątek, 27 styczeń 2017

Interpelacja i odpowiedź w sprawie zmian w opiece okołoporodowej

Do ministra zdrowia.

Szanowny Panie Ministrze,

na wniosek Naczelnej Rady Lekarskiej znowelizowana została ustawa o działalności leczniczej. Zmiana ta oznacza, że przestaną obowiązywać zgodne z zasadami "Rodzić po ludzku" standardy opieki okołoporodowej.

Standardy opieki okołoporodowej zostały wprowadzone w życie rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 września 2012 r. Był to efekt wielu lat starań o godne rodzenie.

Standardy opieki okołoporodowej gwarantują rodzącym kobietom poczucie bezpieczeństwa, udogodnienia, możliwość wybrania optymalnej pozycji podczas całego porodu.

Pracę nad takimi standardami rozpoczęte zostały w 2007 roku przez prof. Zbigniewa Religę. Powołany przez Religę Zespół Ekspertów stworzył dokument, którego celem było ograniczenie nadmiernej medykalizacji porodu fizjologicznego i przestrzeganie praw pacjentek.

Najnowsze zmiany w opiece okołoporodowej przekreślają wieloletnią pracę wielu osób nad poprawą warunków rodzenia. Zmiany te mogą być równoznaczne z powrotem do opresyjnego położnictwa.

Likwidacja wypracowanych standardów pozbawi kobiety możliwości wniesienia skargi, ponieważ nie będą miały do czego się odwołać. To także lekceważenie głosu tysięcy kobiet, które biorąc udział w kolejnych edycjach akcji „Rodzić po Ludzku”, od 1994 r. domagały się poszanowania ich praw i potrzeb w trakcie porodu.

Panie Ministrze, proszę o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Co oznacza stwierdzenie Naczelnej Rad Lekarskiej, że dotychczasowe standardy opieki okołoporodowej naruszają „autonomiczny obszar nauki i wiedzy”?
  2. Dlaczego resort zdrowia postanowił zlikwidować dotychczasowe standardy opieki okołoporodowej?
  3. Dlaczego resort nie przeprowadził konsultacji w tej sprawie z żadnym środowiskiem zaangażowanym w opiekę okołoporodową?

Zgłaszający m.in.: Monika Wielichowska

 

Odpowiedź na interpelację w sprawie zmian w opiece okołoporodowej

Odnosząc się do pytania, w którym przywołano stanowisko Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej – Pana Macieja Hamankiewicza, które wskazywało, że standardy wydane w formie rozporządzenia Ministra Zdrowia naruszają „autonomiczny obszar nauki i wiedzy”, uprzejmie informuję, że stwierdzenie to zostało przekazane w ramach uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania projektu ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw. Zmiana art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r. poz.1638) została wprowadzona w wyniku propozycji zgłoszonej w ramach uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania projektu ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw. Uwaga, którą zgłosiła Naczelna Rada Lekarska co do zasady została uwzględniona – wybrano jednak rozwiązanie kompromisowe. W ustawie pozostawiono fakultatywne upoważnienie dla Ministra Zdrowia do wydania standardów organizacyjnych. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 464), świadczenia zdrowotne powinny być udzielane zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, w oparciu o doświadczenie zawodowe lekarza, dostępnymi w danej sytuacji metodami i środkami, z uwzględnieniem sytuacji pacjenta oraz w uzgodnieniu z pacjentem, który o ile to możliwe powinien mieć zapewnioną swobodę wyboru najbardziej odpowiadającego mu postępowania leczniczego. Nie ulega wątpliwości, że nie jest również możliwe stworzenie standardów postępowania, nawet najwyższej jakości, które regulowałyby wszystkie występujące w praktyce przypadki. Lekarz powinien mieć możliwość korzystania z rekomendacji, zaleceń i wytycznych określających najlepsze sposoby postępowania. Jednocześnie informuję, że wytyczne lub zalecenia określające diagnostykę i leczenie w zakresie świadczeń finansowanych ze środków publicznych Minister Zdrowia będzie mógł ogłaszać na wniosek towarzystw naukowe w swoim Obwieszczeniu. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, który to umożliwi, został przekazany do Sejmu (druk nr 1098).

Odnosząc się do kolejnego pytania dotyczącego likwidacji standardów opieki okołoporodowej, uprzejmie informuję, że zgodnie z aktualną treścią art. 22 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 618, z późn. zm.) - Minister Zdrowia może określić, w drodze rozporządzenia, standardy organizacyjne opieki zdrowotnej w wybranych dziedzinach medycyny lub w określonych podmiotach wykonujących działalność leczniczą, kierując się potrzebą zapewnienia odpowiedniej jakości świadczeń zdrowotnych. Artykuł ten pozwala więc na organizację (w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia) opieki nad kobietami w czasie fizjologicznej ciąży, porodu i połogu oraz opieki nad noworodkiem. Do końca 2018 r. powstanie nowe rozporządzenie, które określi standardy organizacyjne opieki zdrowotnej, prace w tym zakresie zostaną podjęte w najbliższym czasie.

Odpowiadając na pytanie w sprawie braku przeprowadzenia konsultacji społecznych ze środowiskiem zaangażowanym w opiekę okołoporodową, uprzejmie wyjaśniam, że informacje na temat wszystkich prowadzonych prac legislacyjnych są zamieszczane na bieżąco na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny. Daje to możliwość zgłaszania uwag i propozycji. Zmiana art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r. poz.1638) została wprowadzona w wyniku propozycji zgłoszonej w ramach uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania projektu ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw. Ponadto, w dniu 4 stycznia b. r. odbyło się spotkanie Ministra Zdrowia z przedstawicielami organizacji pozarządowych, które zajmują się prawami kobiet i opieką okołoporodową. Podczas tego spotkania wyjaśniono wszystkie wątpliwości zgłaszane przez stronę społeczną. Organizacje pozarządowe otrzymały zapewnienie dalszej współpracy w kwestii zapewnienia kobietom, jak najlepszych warunków opieki okołoporodowej.

Ponadto nadmieniam, że nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie standardów organizacyjnych opieki zdrowotnej ma powstać we współpracy z przedstawicielami organizacji, które uczestniczyły w spotkaniu.

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Jarosław Pinkas