poniedziałek, 16 styczeń 2017

Interpelacja i odpowiedź w sprawie analizy ryzyka przenoszenia obcych organizmów w wodach balastowych

Do ministra gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej.

Szanowny Panie Ministrze,

od września przyszłego roku zacznie obowiązywać Konwencja Balastowa Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO), nakładająca na armatorów pływających na wszystkich morzach i oceanach obowiązek instalowania systemów uzdatniania wód balastowych. Koszt tych urządzeń wraz z montażem to około pół miliona dolarów.

Istnieją jednak sytuacje, w których armatorzy mogą zostać zwolnieni z takich przepisów.

W związku z apelem armatorów do ministra środowiska o zlecenie wykonania analizy ryzyka przenoszenia organizmów w wodach balastowych promów kursujących pomiędzy Polską a Szwecją zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

  1. Czy ministerstwo środowiska podjęło się wspomnianej analizy, jaki jest jej koszt i kiedy planowane jest przedstawienie jej wyników?
  2. W przypadku pozytywnych wyników wymienionej analizy, krajowi operatorzy i armatorzy będą mogli starać się o zwolnienie z obowiązku instalowania na promach kosztownych systemów uzdatniania wód balastowych – jaki jest termin na złożenie przez operatorów i armatorów wniosku o zwolnienie z ów obowiązku?

Zgłaszający: Norbert Obrycki, Tadeusz Aziewicz, Gabriela Lenartowicz

 

Odpowiedź na interpelację w sprawie analizy ryzyka przenoszenia obcych organizmów w wodach balastowych

W nawiązaniu do pierwszego pytania, uprzejmie informuję, że w ramach prowadzonych przygotowań do wdrożenia Międzynarodowej konwencji o kontroli i postępowaniu ze statkowymi wodami balastowymi i osadami (dalej: „konwencja BWM”) w Polsce, a także celem wsparcia polskich armatorów promowych, w dniu 29 listopada 2016 r. Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej zwróciło się do Zarządów Morskich Portów w Gdyni, Gdańsku, Szczecinie i Świnoujściu z prośbą o przeprowadzenie w 2017 r. badań gatunków obcych. Wyniki badań gatunków obcych w polskich portach będą stanowiły podstawę do szacowania ryzyka i ewentualnego przyznania armatorom zwolnień z wymogów obróbki wód balastowych w pierwszych latach po wejściu w życie konwencji BWM. Docelowy sposób monitorowania gatunków obcych w polskich portach w kolejnych latach zostanie rozstrzygnięty w najbliższych miesiącach w ramach uzgodnień międzyresortowych dotyczących wniosku w sprawie ratyfikacji konwencji BWM i uzgodnień aktów prawnych, które umożliwią wdrożenie postanowień przedmiotowej konwencji oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1143/2014 w sprawie działań zapobiegawczych i zaradczych w odniesieniu do wprowadzania i rozprzestrzeniania inwazyjnych gatunków obcych (Dz. Urz. UE. L. 317 z 4.11.2014, str. 35). Przedmiotowe rozporządzenie PE i Rady (UE) nakłada na państwa członkowskie m.in. obowiązek przeprowadzenia wszechstronnej analizy dróg niezamierzonego wprowadzania lub rozprzestrzeniania się gatunków obcych na terytorium każdego państwa członkowskiego UE, uwzględniając również wody morskie, a także nakłada obowiązek ustanowienia i wdrożenia planu działań mających na celu rozwiązanie kwestii priorytetowych dróg przenoszenia inwazyjnych gatunków obcych.

Celem zapewnienia kompleksowego podejścia do kwestii ochrony i zapobiegania introdukcji inwazyjnych gatunków obcych w Polsce, zasadne jest skoordynowanie działań podejmowanych przez resort środowiska przy realizacji obowiązków wynikających z prawodawstwa UE w zakresie inwazyjnych gatunków obcych oraz działań podejmowanych przez resort gospodarki morskiej wynikających z konwencji BWM. W związku z powyższym zasadne jest m.in. postulowane w piśmie Związku Armatorów Polskich z dnia 14.11.2016 r. uwzględnienie cyklicznego monitoringu gatunków obcych w portach morskich w Programie Monitoringu Wód Morskich.

W odniesieniu do drugiego pytania i poruszonej kwestii zwolnień z instalowania systemów obróbki wód balastowych dla armatorów bałtyckiej żeglugi promowej uprzejmie informuje, że do czasu ratyfikacji przez Polskę konwencji BWM jej wymogi nie będą obowiązywać na polskich obszarach morskich, w związku z tym również zwolnienia przewidziane w prawidle A - 4 konwencji nie będą na tych obszarach konieczne.

Odmiennie przedstawia się sytuacja dotycząca uprawiania żeglugi na wodach innych państw, które ratyfikowały już konwencję BWM. Terminy obowiązywania wymogów konwencji na tych wodach powiązane będą z datą wejścia jej w życie (dzień 8.09.2017 r.). Zaplanowany przez Międzynarodową Organizację Morską (dalej: „IMO”) harmonogram stosowania wymagań na statkach podnoszących banderę strony lub na wodach państwa Strony określa Rezolucja A.1088(28). Zgodnie z tym dokumentem, termin dostosowania statków do postępowania z wodami balastowymi uzależniony będzie od terminu pierwszego przeglądu odnawiającego Międzynarodowe świadectwo o zapobieganiu zanieczyszczaniu olejami (IOPP), przeprowadzonego po wejściu w życie konwencji BWM, tj. w dniu 8.09.2017 r. Dostosowywanie statków przebiegać zatem będzie w okresie od 8.09.2017 r. do 8.09.2022 r. Alternatywna propozycja rozważana obecnie przez IMO przewiduje dostosowanie statków dopiero od terminu pierwszego przeglądu dla odnowienia świadectwa IOPP wykonanego od 8.09.2019 r. albo od drugiego przeglądu dla odnowienia świadectwa IOPP, jeśli pierwszy wykonano przed 8.09.2019 r. Terminy dostosowywania statków obejmowałyby wówczas okres od 8.09.2019 r. do 8.09.2024 r. MGMiŻŚ będzie popierać ww. propozycję alternatywną jednak ostateczna decyzja o tym, czy rozpoczęcie stosowania wymagań nastąpi zgodnie z planowanym dotychczas terminem (8.09.2017 r. - 8.09.2022 r.), czy zgodnie z propozycją alternatywną (8.09.2019 r. - 8.09.2024 r.) podjęta zostanie podczas 71. posiedzenia Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego IMO (MEPC 71), w dniach 3 - 7 lipca 2017 r.

Zwolnienia ze stosowania systemów obróbki wód balastowych w portach innych państw będą udzielane przez państwo danego portu. W przypadku zainteresowania uzyskaniem zwolnienia na trasie między jednym z polskich portów i portem położonym na obszarze Morza Bałtyckiego lub Północno - Wschodniego Atlantyku należy kontaktować się bezpośrednio z administracją danego państwa portu. Ważność zwolnienia wydanego na podstawie prawidła A?4 konwencji BWM wynosi maksymalnie 5 lat, po czym o wydanie zwolnienia można wystąpić na nowo.

Dane kontaktowe do podmiotów odpowiedzialnych za wydawanie zwolnień w obszarze Morza Bałtyckiego i Północno – Wschodniego Atlantyku dostępne są w procedurze opracowanej przez Komisje HELCOM i OSPAR pn. „Joint Harmonised Procedure for the Contracting Parties of OSPAR and HELCOM on the granting of exemptions under International Convention for the Control and Management of Ships Ballast Water and Sediments, Regulation A-4”, która dostępna jest na stronie internetowej pod adresem:

http://www.helcom.fi/Documents/HELCOM%20at%20work/Groups/MARITIME/TG%20BALLAST/HELCOM?OSPAR%20Joint%20Harmonized%20Procedure%20for%20BWMC%20A4%20exemptions.pdf.

Polska administracja morska będzie podejmować działania mające na celu wsparcie polskich armatorów w kontakcie z administracjami innych państw w procesie wnioskowania o zwolnienia oraz w ich uzyskaniu. W tym celu można kontaktować się z sekretariatem Departamentu Gospodarki Morskiej w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Jerzy Materna