poniedziałek, 13 luty 2017

Interpelacja nr 9329 i odpowiedź w sprawie uruchomienia w Polsce tzw. korytarza humanitarnego

Do ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra spraw zagranicznych.

Na początku czerwca 2016 r. Konferencja Episkopatu Polski, w odpowiedzi na apel Papieża Franciszka, kierując się przykładem i doświadczeniami włoskiej Wspólnoty św. Idziego, wyraziła zgodę na zorganizowanie przez Caritas Polska tzw. korytarza humanitarnego. Mechanizm ten polega na bezpiecznym przewożeniu do Polski niewielkich grup najbardziej potrzebujących osób dotkniętych wojną w Syrii i Iraku, w szczególności tych, którzy nie mogą otrzymać właściwej pomocy w obozach dla uchodźców. Rodzima Caritas przyjęła wówczas na siebie ogrom prac przygotowawczych i organizacyjnych, związanych ze wstępną weryfikacją osób wymagających pomocy, a także z zapewnieniem im transportu oraz kompleksowej opieki po przybyciu do naszego kraju. Realizacja tej inicjatywy nie może się jednak odbyć bez udziału polskich władz, które muszą wyrazić zgodę na przyjazd danej grupy i udzielić jej członkom wiz humanitarnych.

Spełnienie tych formalności od samego początku napotyka jednakże na wyraźny opór ze strony ministerstw: spraw zagranicznych oraz spraw wewnętrznych i administracji. Stanowisko to jawi się jako niezrozumiałe o tyle, że program korytarzy humanitarnych stanowi zaprzeczenie niekontrolowanego, masowego napływu migrantów, którego tak obawiają się Polacy - obejmuje on bowiem niewielkie grono osób potrzebujących najpilniejszej pomocy (a więc głównie matki z dziećmi, chorych oraz ludzi w podeszłym wieku), poddane dokładnemu sprawdzeniu przed przyjazdem do Polski. Trudno zaś uwierzyć w to, iż ostateczna weryfikacja kilkudziesięcioosobowej grupy, której dotyczy mechanizm korytarzy humanitarnych, przekracza możliwości polskich służb. Nie da się również zasadnie twierdzić, że przybycie do naszego kraju tak nieznacznej liczby osób mogłoby wywołać jakiekolwiek niepokoje społeczne. Podkreślić przy tym należy, że transport wskazanych osób do Polski i ich pobyt w naszym kraju nie wymagają zaangażowania żadnych dodatkowych sił ani środków po stronie Państwa Polskiego, gdyż organizacja opieki udzielanej w ramach korytarza humanitarnego oraz zabezpieczenie finansowe tego przedsięwzięcia spoczywa na barkach Caritas.

Przykład korytarza humanitarnego utworzonego przez włoską wspólnotę św. Idziego potwierdza, że mechanizm ten sprawdza się w rękach doświadczonych chrześcijańskich organizacji charytatywnych, harmonijnie współpracujących z organami administracji publicznej. Dowodem na to jest fakt, iż pod koniec zeszłego roku do powyższej pionierskiej inicjatywy dołączyła również Konferencja Episkopatu Włoch, pomimo iż kraj ten od dawna jest silnie obciążony kryzysem migracyjnym.

Wobec powyższego, zwracam się do Panów Ministrów z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie następujących kwestii:

  1. Czy w aktualnym stanie rzeczy inicjatywa na rzecz uruchomienia korytarza humanitarnego projektowanego przez Caritas Polska ma realną szansę zyskania aprobaty rządu? Czy toczą się w tej materii rozmowy ze stroną kościelną?
  2. Jakie racje stoją za dotychczasowym sprzeciwem władz wobec omawianego przedsięwzięcia?
  3. Jakie ewentualnie dalsze warunki muszą być spełnione, aby rząd zgodził się na wydanie wiz humanitarnych osobom zakwalifikowanym do pomocy na terenie Polski przez Caritas?

Zgłaszający: Lidia Gądek

 

Odpowiedź ministerstwa spraw zagraniucznych na interpelację nr 9329 w sprawie uruchomienia w Polsce tzw. korytarza humanitarnego

Pomimo toczącej się aktualnie, szerokiej dyskusji m.in. na łamach mediów, Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie było dotychczas informowane o formalnym stanowisku Konferencji Episkopatu Polski w sprawie zorganizowania przez Caritas Polska tzw. korytarza humanitarnego, którym trafiać miałyby do Polski niewielkie grupy najbardziej potrzebujących osób dotkniętych wojną w Syrii i Iraku. Odnosząc się do kwestii pomocy humanitarnej dla najbardziej potrzebujących osób dotkniętych kryzysem syryjskim, należy wskazać, że jest to problematyka złożona, wymagająca zaznajomienia się ze wszystkimi szczegółami przed podjęciem właściwych decyzji. Stąd też, MSZ gotowe jest zapoznać się ze wszystkimi szczegółami tej inicjatywy, które dotyczą szerokiego zakresu zagadnień, w tym m.in. odpowiedzialności konkretnych podmiotów za poszczególne etapy jej realizacji. Uzyskanie tych informacji pozwoli na zajęcie odpowiedzialnego stanowiska wychodzącego z jednej strony naprzeciw sygnalizowanym potrzebom beneficjentów, z drugiej zaś uwzględniającego interes bezpieczeństwa państwa.

Odnosząc się do kwestii wydawania wiz pragnę wskazać, że Konsulowie RP wykonują swe funkcje w ramach określonych ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne (Dz. U. poz. 1274), natomiast wnioski wizowe składane w Ambasadach i urzędach konsularnych RP rozpatrywane są zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z poźn. zm.) oraz w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z 13 lipca 2009 r. ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Wizowy (Dz. Urz. UE L 243). Zgodnie z wyżej przytoczonymi uregulowaniami, decyzja w sprawie wydania bądź odmowy wydania wizy należy do wyłącznej kompetencji konsula, który jest jedynym organem uprawnionym do podejmowania decyzji w sprawach wiz dla cudzoziemców przebywających za granicą, a Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie ma możliwości uchylania lub zmiany tych decyzji, czy też wydawania konsulowi poleceń odnoszących do spraw jednostkowych.

W postępowaniu wizowym konsul bada, czy cel przyjazdu jest zgodny z deklarowanym oraz weryfikuje dokumenty uzupełniające przedstawiane przez osobę, udającą się do Polski. Dołączane do wniosku wizowego przez cudzoziemca dokumenty, których treść konsul bierze pod uwagę analizując cel przyjazdu i deklarowanego pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, nie stanowią wyłącznej i przesądzającej podstawy do podjęcia pozytywnej decyzji wizowej.

Przywołana wyżej ustawa o cudzoziemcach zakłada możliwość uznania tzw. względu humanitarnego jako celu wydania wizy wjazdowej na terytorium RP (art. 60 ust. 1 pkt. 23 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach), jednakże postępowanie którego rezultatem jest udzielenie cudzoziemcowi statusu uchodźcy, przyznania ochrony uzupełniającej lub czasowej prowadzi Szef Urzędu ds. Cudzoziemców, który – jako jedyny organ wskazany w tejże ustawie – wydaje decyzje w tych sprawach, bez udziału Konsula RP i MSZ.

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Konrad Szymański