czwartek, 29 wrzesień 2016

Interpelacja nr 5889 i odpowiedź w sprawie funkcjonowania sportowych boisk wielofunkcyjnych "Orlik"

Do ministra sportu i turystyki.

Przez ostatnie lata z myślą o sporcie amatorskim i rekreacji Polaków powstało ponad 2600 wielofunkcyjnych obiektów sportowych wyposażonych w boiska do piłki nożnej, koszykówki i siatkówki, a często posiadających także dodatkowe sportowe funkcje. Tylko w roku 2015 roku odnotowano ponad 28 mln wejść na popularne „Orliki”. Możliwość korzystania z takich obiektów w najbliższej okolicy ma nieoceniony, pozytywny wpływ na kondycję fizyczną Polaków. Przyczynia się także do kreowania oferty aktywnego spędzania czasu na osiedlach, w miasteczkach i terenach wiejskich. Powstanie „Orlików” wsparło również działalność tysięcy małych klubów sportowych w mniejszych miejscowościach, gdzie trudno o lepszą bazę treningową.

Zrealizowany przez rząd PO-PSL oraz partnerów samorządowych program budowy boisk wielofunkcyjnych „Orlik” pozostawił rozwiniętą i przyjazną dla mieszkańców bazę sportowo-rekreacyjną, którą należy w sposób przemyślany rozwijać i wciąż udoskonalać. Z przykrością obserwuję jednak pasywną postawę Pana ministerstwa w stosunku do wykorzystania tych obiektów oraz podnoszenia kwalifikacji kadry animatorów od lat zaangażowanych w funkcjonowanie Orlików.

Potencjał programu Orlik wciąż się nie wyczerpał i można go twórczo rozwijać. Polacy oczekują pomysłu na jeszcze lepsze zagospodarowanie powstałej infrastruktury, nie zaś odstępowania od projektu poprzedników, które może sprawiać wrażenie działania z pobudek politycznych.

Samorządy lokalne mające już kilkuletnie doświadczenie w zarządzaniu „Orlikami” są w stanie zdiagnozować potrzeby lokalnych społeczności i wskazać obiekty, które potrzebują dalszych inwestycji i rozszerzania funkcji sportowo-rekreacyjnych. Z tych przyczyn apeluję o podjęcie współpracy z samorządami w celu stworzenia wieloletniego programu, który wsparłby je w modernizacji obiektów i budowie nowej infrastruktury sportowo-rekreacyjnej w ich otoczeniu.

Dzięki takiemu programowi zainicjowano by w skali kraju proces odnowy silnie eksploatowanych obiektów, a z drugiej strony stworzona zostałby możliwość rozbudowy infrastruktury „Orlików” według lokalnych potrzeb. W szczególności warto inspirować „finansowo” samorządy do rozwijania funkcji lekkoatletycznych oraz rozszerzania rekreacyjnej oferty kompleksów, które mogłaby jeszcze lepiej służyć grupom, które do tej pory w mniejszym stopniu korzystały z obiektów, czyli grupie kobiet oraz osób starszych.

Projekt „Orlików” w Polsce już dojrzał i zakorzenił się w lokalnych środowiskach, dlatego najistotniejszym aspektem jest teraz rozwój kadry animatorów. Warto inwestować w ludzi, którzy od lat wykonują często nadgodzinową, trudną pracę w lokalnych środowiskach. Samorządy lokalne powinny otrzymywać większe finansowe wsparcie od rządu na wynagradzanie animatorów oraz ich profesjonalne szkolenia. Kadra mając większą pewność zatrudnienia, wyższe pensje oraz możliwość zawodowego rozwoju, z pewnością podniosła by jakość oferty skierowanej do lokalnej społeczności i podniosłaby jeszcze potencjał całej infrastruktury. Animator powinien mieć możliwość planowania swoich działań w perspektywie lat, nie zaś okresie trwania kilku miesięcznej umowy. W tych działaniach trzeba wspierać zwłaszcza mniejsze i biedniejsze gminy.

Kierując swoje uwagi i spostrzeżenia dotyczące funkcjonowania obiektów „Moje Boisko – Orlik 2012“ oraz mając na uwadze nadal niską aktywność sportową Polaków i niekorzystny trend dotyczący nadwagi i otyłości naszych rodaków, proszę o przedstawienie planów resortu sportu i turystyki dotyczących wykorzystania obiektów sportowych powstałych w ramach ww. programu, pomysłów na twórcze rozwijanie projektu oraz mechanizmów wsparcia samorządów w celu rozwijaniu infrastruktury oraz potencjału kadry „Orlików”.

W działaniach służących poprawie zdrowia i kondycji Polaków musimy wykorzystać sprawdzone instrumenty, a takim właśnie jest program „Orlików”. Nie oznacza to jednak, że powstała infrastruktura i sposób zarządzania kadrą animatorów nie wymaga zmian i udoskonalania. To jedno z najważniejszych wyzwań przed, którym stoi Pana resort.

Zgłaszający: Jacek Protas

 

Odpowiedź na interpelację nr 5889 w sprawie funkcjonowania sportowych boisk wielofunkcyjnych "Orlik"

Obecnie w Polsce funkcjonują 2604 kompleksy sportowe wybudowane w ramach programu „Moje Boisko – Orlik 2012”. Od 2009 roku Ministerstwo Sportu i Turystyki corocznie wspólnie z jednostkami samorządu terytorialnego (przez okres 9 miesięcy w roku) współfinansuje koszty pracy animatorów zatrudnionych na Orlikach w ramach ogólnopolskiego programu, który nosił nazwę „Animator – Moje Boisko – Orlik 2012”

Od tego roku zmieniono nazwę programu na „Lokalny Animator Sportu”, rozszerzając jego zakres między innymi o możliwość prowadzenie zajęć przez animatora także poza Orlikiem, np. na sali sportowej lub innym boisku. Zmiana ta ma na celu poszerzenia oferty sportowej skierowanej do lokalnej społeczności, jak również umożliwienie prowadzenia zajęć w przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych. Obecnie w ramach programu „Lokalny Animator Sportu” zatrudnionych jest 3344 animatorów.

Systematycznie podnoszone są kompetencje animatorów w celu optymalizacji oferty aktywizacyjnej dostępnej na Orlikach (grupy docelowe - dorośli, seniorzy, kobiety). W ramach tegorocznego cyklu wykładów, przeszkoleni zostaną wszyscy zatrudnieni animatorzy. Szkolenia, organizowane we wszystkich województwach, będą składały się z dwóch jednodniowych spotkań, poświęconych m.in. miękkim kompetencjom oraz animacji zajęć praktycznych. Dodatkowo przeszkolonych zostanie 48 koordynatorów makroregionalnych, którzy będą mogli samodzielnie prowadzić kolejne wykłady na poziomie powiatowym i gminnym.

Dzięki programowi „Lokalny Animator Sportu” Orliki stają się miejscem, w którym każdy, niezależnie od wieku i umiejętności, może znaleźć ofertę dostosowaną dla siebie. W każdym miesiącu w zorganizowanych zajęciach i różnorodnych aktywnościach sportowych realizowanych na Orlikach bierze udział około 1 mln osób, a corocznie w ramach projektu animatorzy organizują około 10 tys. imprez sportowych. Tym samym sukcesywnie zwiększany jest ich potencjał sportowy, co ma przełożenie na szeroką dostępność różnorodnych aktywności sportowych dedykowanych dzieciom, młodzieży, osobom starszym, niepełnosprawnych, czy też całym rodzinom.

Ponadto pragnę poinformować pana Posła, że samorządy obecnie biorą udział w szeregu programów inwestycyjnych realizowanych przez Ministerstwo Sportu i Turystyki. Każdy z wdrożonych w resorcie programów inicjowania i wspierania rozwoju nowoczesnej infrastruktury sportowej, skierowany jest w głównej mierze właśnie do samorządów. To one stanowią zdecydowaną większość beneficjentów dofinansowania, udzielanego przez Ministerstwo Sportu i Turystyki na realizację zadań inwestycyjnych z zakresu obiektów sportowych.

Lata doświadczeń we współpracy z samorządami pozwalają na poznanie specyfiki funkcjonowania tych podmiotów w obszarze formalno-prawnym, a tym samym dostosowania do nich, szeroko rozumianej oferty finansowego wspierania inwestycji w obiekty sportowe. Należy nadmienić, że współpraca pomiędzy Ministerstwem Sportu i Turystyki, a samorządami daje pozytywne wyniki.

Obecnie resort realizuje pięć programów: Program inwestycji o szczególnym znaczeniu dla sportuProgram rozwoju regionalnej infrastruktury sportowejProgram modernizacji infrastruktury sportowejProgram rozwoju szkolnej infrastruktury sportowej oraz Program rozwoju infrastruktury lekkoatletycznej, ponadto z końcem br. zostanie zakończony Program budowy hal tenisowych. Każdy z nich finansowany jest ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej, będącego państwowym funduszem celowym. Łączna kwota środków, przeznaczonych w roku bieżącym na ich realizację, wynosi blisko 434 mln zł. Ogólne zasady dysponowania środkami Funduszu, określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Sportu i Turystyki z dnia 18 grudnia 2015 r. w sprawie przekazywania środków z Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej (Dz. U. poz. 2252). Szczegółowe założenia programów, zawierające wszelkie niezbędne informacje, znajdują się również na stronie internetowej Ministerstwa Sportu i Turystyki.

Program inwestycji o szczególnym znaczeniu dla sportu

Celem programu jest rozwój obiektów sportowych, które mają służyć potrzebom polskiego sportu wyczynowego poprzez zapewnienie odpowiednich warunków szkolenia i treningu sportowców, a także przygotowaniu kadry narodowej do współzawodnictwa na arenie międzynarodowej oraz organizacji zawodów sportowych. Inwestycje dotyczą budowy, przebudowy lub remontów obiektów specjalistycznych spełniających standardy międzynarodowe, które mogą w przyszłości stać się areną ważnych zawodów i imprez sportowych rangi ogólnopolskiej, europejskiej czy światowej. Program obejmuje w szczególności inwestycje w miejscach, gdzie prowadzone będą szkolenia centralne, w tym inwestycje Centralnego Ośrodka Sportu, inwestycje w dużych aglomeracjach miejskich, umożliwiające zawodnikom równoległe prowadzenie szkolenia sportowego i edukacji lub pracy, a także zadania inwestycyjne Instytutu Sportu. Dofinansowanie realizacji inwestycji w ramach programu, może wynieść do 50% wartości wydatków kwalifikowanych, z wyjątkiem zadań dotyczących obiektów szkół mistrzostwa sportowego, zadań realizowanych przez akademie wychowania fizycznego – do 70% oraz przedsięwzięć Centralnego Ośrodka Sportu i Instytutu Sportu – do 99%. Na realizację programu w roku 2016, przewidziano kwotę 156,9 mln zł.

Program rozwoju regionalnej infrastruktury sportowej

Oczekiwanym efektem realizacji programu jest rozwój i poprawa stanu podstawowej infrastruktury sportowej we wszystkich regionach kraju, która będzie ogólnodostępna i posłuży masowemu uprawianiu sportu. Ponadto jednym z założeń jest dofinansowanie realizacji zadań inwestycyjnych, ujętych w uchwalanych przez sejmiki województw – wojewódzkich wieloletnich programach rozwoju bazy sportowej. Środki finansowe można przeznaczyć na budowę m. in.: pełnowymiarowych sal gimnastycznych, w tym hal sportowych, krytych pływalni, boisk, kortów tenisowych czy też obiektów i urządzeń lekkoatletycznych.

Program charakteryzuje się elastycznością w zakresie wysokości dofinansowania, które można w jego ramach otrzymać. Wysokość przyznanych środków może wynieść w roku bieżącym, co do zasady, 33% wydatków kwalifikowanych zadania, jednakże może być też większa (50% lub 70%). Preferowana jest także budowa pełnowymiarowych sal gimnastycznych w tych gminach, które nie posiadają tego typu obiektu na swoim terenie – również 70%. Łączna kwota środków, zaplanowanych na realizację programu w roku bieżącym, to 178 mln zł.

Program modernizacji infrastruktury sportowej

Program umożliwia finansowe wspieranie modernizacji (przebudowy i/lub remontu) infrastruktury sportowej już istniejącej, która służy klubom sportowym, w szczególności obiektów przeznaczonych dla sportów olimpijskich oraz umożliwiających masowe uprawianie sportu. Są to m. in. sale sportowe, kryte pływalnie, lodowiska stałe oraz tory lodowe, boiska sportowe, terenowe urządzenia sportowe, korty tenisowe, przystanie kajakowe, wioślarskie i żeglarskie, tory kolarskie oraz wrotkarskie lub obiekty dla sportów jeździeckich, a także zaplecza szatniowo-sanitarne dla ww. przykładów infrastruktury.

W ramach tegorocznej edycji programu, możliwe jest uzyskanie dofinansowania w wysokości do 50% wydatków kwalifikowanych zadania, jednak nie więcej niż 2 mln zł, a w przypadku krytej pływalni – nie więcej niż 3 mln zł. Na dofinansowanie zadań w ramach programu, przeznaczono w 2016 r. kwotę 54 mln zł.

Program rozwoju szkolnej infrastruktury sportowej

Celem programu jest poprawa warunków prowadzenia zajęć wychowania fizycznego oraz zapewnienie niezbędnej i bezpiecznej infrastruktury, służącej podejmowaniu aktywności fizycznej przez dzieci oraz młodzież. Dofinansowaniem w ramach programu, mogą być objęte zadania inwestycyjne (budowa, przebudowa, remont), dotyczące obiektów sportowych o charakterze przyszkolnym, zlokalizowanych na terenie placówki oświatowej bądź w jej najbliższym sąsiedztwie, połączonych z nią bezpiecznym ciągiem pieszym, łącznikiem, etc. Obiekty te powinny zostać wykonane w technologii zapewniającej bezpieczeństwo użytkowników, odpowiadającej istniejącym standardom.

Zasady dotyczące maksymalnych wartości przyznawanych dotacji, są analogiczne względem tych, ujętych w Programie rozwoju regionalnej infrastruktury sportowej. Dofinansowanie może wynieść, co do zasady, 33% wydatków kwalifikowanych zadania, jednakże może być też większe (50% lub 70%). Zależy to w głównej mierze od zamożności samorządu biorącego udział w programie, mierzonej przy pomocy tzw. „wskaźnika G” – im jest on niższy, tym wyższe procentowo dofinansowanie może otrzymać samorząd. Preferowana jest także budowa pełnowymiarowych, przyszkolnych sal gimnastycznych w tych gminach, które nie posiadają tego typu obiektu na swoim terenie – również 70%. Łączna kwota środków, zaplanowanych na realizację programu w 2016 r., to 16,9 mln zł.

Program rozwoju infrastruktury lekkoatletycznej

Założeniem programu jest poprawa stanu infrastruktury lekkoatletycznej w ujęciu ilościowym i jakościowym. W wyniku jego realizacji, dofinansowane zostaną obiekty w różnych wariantach funkcjonalnych oraz realizacyjnych, zarówno przeznaczone na potrzeby treningu i realizacji zajęć wychowania fizycznego, jak również umożliwiające – w miarę możliwości – profesjonalne współzawodnictwo sportowe. Średniookresowym zamierzeniem resortu jest takie skoordynowanie procesów inwestycyjnych w samorządach, tak aby na terenie każdej gminy funkcjonował przynajmniej jeden obiekt lekkoatletyczny, natomiast na terenie powiatu przynajmniej jeden certyfikowany obiekt lekkoatletyczny (w siedzibie powiatu bądź w wiodącym ośrodku lekkoatletycznym, zlokalizowanym poza siedzibą powiatu). Dotacje kierowane będą w pierwszej kolejności do tych ośrodków, które mają na swoim terenie kluby uczestniczące w ogólnopolskim współzawodnictwie sportowym, organizowanym przez Polski Związek Lekkiej Atletyki. Powstałe obiekty będą miały charakter ogólnodostępny, a korzystanie z nich będzie nieodpłatne. W ramach tegorocznej edycji programu, możliwe jest uzyskanie dofinansowania w wysokości do 50% wydatków kwalifikowanych zadania, ograniczonego jednak kwotowo – w zależności od wybranego wariantu podejmowanego zamierzenia inwestycyjnego. Na realizację programu w 2016 r. zaplanowano kwotę 27 mln zł.

Obecne działania Ministerstwa Sportu i Turystyki w zakresie inicjowania i wspierania rozwoju infrastruktury sportowej sprzyjają możliwości korzystania z niej przez lokalne społeczności. Tym samym nie ma podstaw do wznowienia zakończonego w 2012 roku przedsięwzięcia pn. „Moje Boisko – Orlik 2012”. Ponadto MSiT nie otrzymuje obecnie żadnych sygnałów, świadczących o zainteresowaniu potencjalnych wnioskodawców udziałem w tym programie w jego niezmienionej formule, jednocześnie Ministerstwo Sportu i Turystyki pozostaje otwarte na wszelkie inicjatywy inwestycyjne samorządów i wspiera je w podejmowanych działaniach dotyczących rozwoju infrastruktury sportowej.

W ciągu najbliższych miesięcy na stronie internetowej Ministerstwa Sportu i Turystyki zamieszczane będą informacje na temat programów inwestycyjnych planowanych do realizacji w roku 2017.

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Jarosław Stawiarski