środa, 25 maj 2016

Interpelacja nr 2836 i odpowiedź w sprawie standardów emisyjnych dla kotłów węglowych oraz jakości paliw

Do ministra środowiska.

Od wielu lat w Polsce dostrzega się problem tzw. emisji spalin powodującej smog. Wiele samorządów podejmuje działania mające na celu ograniczenie emisji wpływającej na zdrowie mieszkańców. Słyszymy o działalności Marszałka Województwa Małopolskiego czy też Marszałka Województwa Śląskiego, który planuje powołać zespół antysmogowy zajmujący się przygotowaniem założeń do uchwały antysmogowej. Jak słychać z doniesień medialnych obecny rząd, podobnie jak poprzedni, zamierza kontynuować działania zmierzające do poprawy jakości powietrza. Plany te niepokoją wielu Polaków, szczególnie mniej zamożnych, którzy ogrzewają domy węglem. W regionie śląskim trudno dopuszcza się myśl o całkowitym zrezygnowaniu z opalania węglem. W wielu obszarach kraju nie ma alternatywy dla tego paliwa.

W związku z powyższym pytam Pana Ministra:

Czy są prowadzone prace związane z wprowadzeniem ustawowo standardów dla kotłów węglowych oraz jakości spalanego w nich węgla?
Czy rząd zamierza dofinansowywać zakup kotłów spełniających określone normy emisyjne?

Zgłaszający: Krzysztof Gadowski

 

Odpowiedź na interpelację nr 2836 w sprawie standardów emisyjnych dla kotłów węglowych oraz jakości paliw

W nawiązaniu do pisma z dnia 10 maja 2016 r., znak: K8INT2836, przekazuję poniżej odpowiedź na interpelację Pana Krzysztofa Gadowskiego, posła na Sejm RP, w sprawie standardów emisyjnych dla kotłów węglowych oraz jakości paliw.

Odnosząc się do pytania dotyczącego przedstawienia informacji na temat podjęcia przez resort środowiska inicjatywy rozpoczęcia prac legislacyjnych zmierzających do wprowadzenia, do aktualnie obowiązującego prawodawstwa krajowego, zróżnicowania wymagań jakościowych dla paliw stałych, jak również wymagań technicznych dla małych kotłów na paliwa stałe, informuję, że za te obszary działania odpowiadają Minister Energii oraz Minister Rozwoju.

Konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych mających na celu certyfikację paliw oraz wprowadzenie wymagań technicznych dla urządzeń grzewczych została potwierdzona na spotkaniu, które odbyło się, z mojej inicjatywy, w Ministerstwie Środowiska w dniu 16 marca 2016 r., z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Energii, Platformy Producentów Urządzeń Grzewczych na Paliwa Stałe, Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla, Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej oraz Izby Gospodarczej Sprzedawców Polskiego Węgla.

W związku z powyższym, w marcu oraz kwietniu 2016 r. wystąpiłem do ministra właściwego do spraw energii z prośbą o pilne podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do zróżnicowania wymagań jakościowych  dla paliw stałych ze względu na rodzaj i wielkość instalacji  spalania paliw,   z wyróżnieniem instalacji stosowanych w sektorze bytowo-komunalnym, jak również do ministra właściwego do spraw rozwoju w sprawie wprowadzenia wymagań technicznych dla małych kotłów na paliwa stałe.

Przypominam, że Polska nie dotrzymuje aktualnie obowiązujących standardów jakości powietrza, w tym przede wszystkim w zakresie pyłów drobnych PM10 i PM2,5 oraz benzo(a)pirenu, które negatywnie wpływają na zdrowie i komfort życia obywateli. Prowadzone analizy wskazują, że  za ten stan rzeczy odpowiedzialny jest sektor bytowo – komunalny, transport oraz przemysł. Duży problem dla zanieczyszczenia powietrza stanowi sektor bytowo – komunalny, w którym jako główne paliwo  spalane  są  paliwa  węglowe,  często  wysokoemisyjne,  takie  jak  muły  poflotacyjne,  miał węglowy oraz węgiel złej jakości. Paliwa te spalane są w nieprzystosowanych do tego kotłach o mocy poniżej 1 MW. Szczególny problem stanowi naganna praktyka spalania odpadów w paleniskach domowych.

Biorąc powyższe pod uwagę analizowana jest możliwość wprowadzenia wymagań jakościowych dla paliw, w tym zwłaszcza dla paliw węglowych oraz wymogów technicznych dla źródeł spalania stosowanych w sektorze bytowo – komunalnym. Jednocześnie informuję, że celem podejmowanych inicjatyw legislacyjnych nie jest wyeliminowanie stosowania węgla jako źródła energii cieplnej w indywidualnych paleniskach domowych. Wprowadzenie takich regulacji prawnych wyeliminowałoby problem stosowania w tym sektorze paliw wysokoemisyjnych, takich jak muły poflotacyjne, miał węglowy czy też węgiel złej jakości. Resort środowiska stoi na stanowisku, że paliwa te powinny być wykorzystywane wyłącznie w instalacjach do tego przystosowanych, wyposażonych w urządzenia do redukcji emisji substancji zanieczyszczających, takich jak: dwutlenek siarki, tlenki azotu, tlenek węgla, dwutlenek węgla, benzo(a)piren oraz pyły.

Odnosząc się do pytania drugiego dotyczącego kwestii dofinansowania zakupu urządzeń grzewczych na paliwa stałe spełniające określone normy emisyjne klasy IV i V, informuję, że  działania te są już prowadzone. Pragnę przypomnieć, że już w III naborze Programu pt. „Likwidacja niskiej emisji wspierająca wzrost efektywności energetycznej i rozwój rozproszonych odnawialnych źródeł energii” tzw. KAWKA, który przeprowadzony został w dniach od 27 lipca 2015 r. do dnia 20 stycznia 2016 r., dofinansowanie można było otrzymać na przedsięwzięcia związane z podnoszeniem efektywności energetycznej oraz wykorzystaniem układów wysokosprawnej kogeneracji i odnawialnych źródeł energii, w szczególności związanych z likwidacją lokalnych źródeł ciepła tj.: indywidualnych kotłowni lub palenisk węglowych, kotłowni zasilających kilka budynków oraz kotłowni osiedlowych i podłączenia obiektów do miejskiej sieci ciepłowniczej lub ich zastąpienia przez źródło o wyższej niż dotychczas sprawności wytwarzania ciepła.

W przypadku kotłów opalanych paliwami stałymi musiały one spełniać następujące warunki:

  • posiadać certyfikat zgodności z normą PN-EN303-5 „Kotły grzewcze. Część5: Kotły grzewcze na paliwa stałe z ręcznym i automatycznym zasypem paliwa o mocy nominalnej do 500 kW Terminologia, wymagania, badania i oznakowanie” lub równoważną, wydany przez właściwą jednostkę certyfikującą. Data potwierdzenia zgodności z wymaganą normą nie mogła być wcześniejsza niż 5 lat licząc od daty złożenia wniosku o dofinansowanie.
  • posiadać nominalną sprawność przemiany energetycznej co najmniej 85% i spełniać wymagania:
  • klasy 4 lub 5 – dla źródeł opalanych paliwami stałymi oddanych do użytkowania przed dniem 1 stycznia 2016 r.;
  • klasy 5 - dla źródeł opalanych paliwami stałymi oddanych do użytkowania po dniu 1 stycznia 2016 r.

Podobna sytuacja występuje w przypadku gmin, które decydują się na realizację gminnych Programów Ograniczania Niskiej Emisji (PONE). Przygotowując programy dotacji z budżetu gminy na wymianę źródeł ciepła na nowe, korzystniejsze z punktu widzenia energetycznego i ekologicznego, określają one wymóg instalacji kotłów węglowych co najmniej 5 klasy.

Jednocześnie informuję, że Narodowy Fundusz Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) aktualnie prowadzi prace nad nową, skuteczniejszą metodą wsparcia, głównie osób najuboższych, w zakresie wymiany starych urządzeń grzewczych na niskoemisyjne urządzenia grzewcze na paliwa stałe małej mocy. Zakres oraz skala zasięgu nowych programów finansowych zostaną  zidentyfikowane  dopiero po zakończeniu  trwającego  przeglądu programów  priorytetowych

– z uwzględnieniem potrzeb środowiskowych, dostępnych środków (w tym pochodzących z Unii Europejskiej), dotychczasowych doświadczeń oraz możliwości finansowych funduszu.

NFOŚiGW dąży do stworzenia maksymalnie jasnych i klarownych zasad wspierania inwestycji proekologicznych. Do tej pory problem stanowił fakt, że funkcjonowały programy, na podstawie których realizowano różne przedsięwzięcia o tym samym celu ekologicznym, różniące się jednak znacznie kosztem uzyskania efektu ekologicznego. Zdarzało się, że dany program przynosił efekty ekologiczne, ale był nieopłacalny kosztowo. W nowej polityce finansowej, NFOŚiGW zmierza do tego, aby wydatkować środki publiczne racjonalniej i skuteczniej, nie zaniedbując tak ważnego zadania, jakim jest poprawa stanu jakości powietrza w Polsce.

Odpowiadający: Paweł Sałek - sekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska