wtorek, 25 kwiecień 2017

Interpelacja nr 11619 i odpowiedź w sprawie przepisów dotyczących odwrotnego obciążenia

Do ministra finansów.

W dniu 24 czerwca 2016 r. Minister Finansów wydał interpretację ogólną prawa podatkowego w kwestii opodatkowania VAT sprzedaży dań gotowych (sygn. PT1.050.3.2016.156). Wniosek płynący z tej interpretacji jest następujący: nawet jeśli przedmiotem sprzedaży jest towar (w rozumieniu VAT), ale dla celów statystycznych ta sprzedaż jest klasyfikowana w odpowiednim grupowaniu statystycznym jako usługa, to konsekwencje VAT w zakresie stawki ocenia się przez pryzmat klasyfikacji statystycznej.

W dniu 1 stycznia 2017 r. weszła w życie nowelizacja krajowych przepisów o VAT, zgodnie z którą stosuje się mechanizm odwrotnego obciążenia w przypadku świadczenia przez podwykonawcę określonych usług zdefiniowanych w oparciu o PKWiU.

Znając specyfikę sektora budowlanego, w tym duże kontrakty na dostawy pod klucz określonych instalacji i mechanizmów, dopuszczam sytuację, w której taka sprzedaż jest klasyfikowana dla celów VAT jako dostawa towarów (można założyć, że podatnik uzyska interpretację podatkową, że dokonuje dostawy towarów). Dopuszczam również sytuację, że taka dostawa na gruncie klasyfikacji statystycznej będzie ujęta w grupowaniu wskazanym w załączniku 14 do ustawy o VAT, jako grupowanie usługowe objęte odwrotnym obciążeniem.

W związku z tym, zwracam się do Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy w sytuacji dostarczania jako podwykonawca towaru (w rozumieniu VAT), jeśli taka dostawa jest klasyfikowana do grupowania statystycznego wskazanego w załączniku 14 do ustawy o VAT, dostawa ta będzie objęta mechanizmem odwrotnego obciążenia, czy nie?
2. W jaki sposób Minister Finansów zamierza zabezpieczyć pozycję podatników w tej sprawie, aby chronić ich przed zmianą stanowiska podległych mu organów w przyszłości?
3. Jak należy interpretować słowo „usługi” wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy o VAT – w rozumieniu statystycznym, czy w rozumieniu VAT i jeśli w rozumieniu VAT, to dlaczego to samo słowo w załączniku do rozporządzenia w sprawie obniżonych stawek należy interpretować w rozumieniu statystycznym?

Zgłaszający: Izabela Leszczyna

 

Odpowiedź na interpelacje nr 11619 w sprawie przepisów dotyczących odwrotnego obciążenia

Ad. pytania nr 1

Uprzejmie informuję, iż problem stosowania mechanizmu odwróconego obciążenia np. w przypadku usług montażu dostarczanych materiałów budowlanych należy rozpocząć od określenia, czy przedmiotem świadczenia jest dostawa towarów, czy dostawa usług, ewentualnie czy mamy do czynienia ze świadczeniem złożonym. Wskazówek w tym zakresie, tj. sposobu traktowania świadczeń na gruncie przepisów dot. podatku VAT dostarcza bogate w tym obszarze orzecznictwo TSUE – przykładowo wyrok w sprawie C-44/11 Deutsche Bank i przywołane tam wyroki.

Ponadto, przy określaniu rodzaju świadczenia należy wziąć pod uwagę spełnienie przesłanek wynikających z Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług oraz z wytycznych metodologicznych do tej klasyfikacji. Powodem tego jest fakt, że obszar stosowania mechanizmu odwróconego obciążenia (ang. reverse charge mechanism) w zakresie usług budowlanych określony jest w poz. 2-48 załącznika 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”. Natomiast zakwalifikowanie konkretnej usługi do usługi wymienionej w tym załączniku odbywa się na podstawie ww. klasyfikacji.

Ustawa o VAT nie nakłada obowiązku posiadania opinii klasyfikacyjnej GUS odnośnie zakwalifikowania usługi do danej grupy PKWiU. Jednakże w przypadku zaistnienia wątpliwości w kwestii prawidłowego rozliczenia podatku VAT, nie ma przeszkód aby podatnik wystąpił o wydanie takiej opinii, szczególnie w sytuacji, gdy usługodawca lub usługobiorca nie jest pewien, czy dana usługa mieści się w określonym w załączniku 14 do ustawy o VAT grupowaniu PKWiU. Takie działanie pozwoli wyeliminować dokonanie niewłaściwego rozliczenia podatku VAT.

Ad. pytania nr 2

Uprzejmie informuję, że na stronie www.finanse.mf.gov.pl, w dziale VAT, w zakładce broszury informacyjne zostały opublikowane Objaśnienia podatkowe - stosowanie mechanizmu odwróconego obciążenia w transakcjach dotyczących świadczenia usług budowlanych. Objaśnienia podatkowe, na podstawie art. 14n §4 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.) są objęte taka samą ochroną dla podatnika, jak interpretacje podatkowe i zastosowanie się do nich nie może szkodzić.

Ponadto, należy wyjaśnić, że do udzielania indywidualnych informacji podatnikom powołana jest Krajowa Informacja Skarbowa. Informacje są udzielane w formie telefonicznej lub w postaci wydania interpretacji indywidualnej, do której zastosowanie się nie może podatnikowi szkodzić.

W mojej ocenie, podatnicy mają możliwość pełnego zabezpieczenia się w zakresie interpretacji dot. odwróconego opodatkowania w zakresie usług budowlanych, tak ze strony Krajowej Informacji Skarbowej, jak i ze strony GUS, jednakże skorzystanie z tych możliwości leży w gestii samych podatników.

Ad. pytania nr 3

Uprzejmie informuję, iż zgodnie z art. 5a ustawy towary lub usługi będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne. W szczególności jest to klasyfikacja określona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU)1 - dalej: „rozporządzenie PKWiU”. Zatem klasyfikacja statystyczna ma zastosowanie tylko w przypadku i w zakresie, w jakim przepisy dotyczące podatku od towarów i usług powołują się na nią. Klasyfikacja statystyczna sama w sobie nie stanowi podstawy dla uznania danej czynności na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług za dostawę towarów lub za świadczenie usług.

W art. 17 ust. 1h ustawy zaznaczono, że mechanizm odwróconego obciążenia ma zastosowanie do usług wymienionych w poz. 2-48 załącznika nr 14 do ustawy, jeżeli są świadczone przez podwykonawcę. Taka konstrukcja oznacza, że dla identyfikacji czy dana czynność objęta jest mechanizmem odwróconego obciążenia w pierwszej kolejności badane jest, czy stanowi ona usługę w rozumieniu ustawy, a następnie czy jest ona sklasyfikowana w grupowaniach wymienionych w poz. 2 – 48 zał. nr 14 do tej ustawy. Nie jest zatem możliwe zastosowanie mechanizmu odwróconego obciążenia do czynności, które w rozumieniu ustawy będą stanowiły dostawę towarów.

Nie można tu doszukiwać się analogii do zakresu stosowania stawek obniżonych przy sprzedaży posiłków i dań przez placówki gastronomiczne, o którym jest mowa w powołanej przez Panią Poseł interpretacji Ministra Finansów z dnia 24 czerwca br. znak: PT1.050.3.2016.156.

Należy bowiem wskazać, że przepis §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych2 - dalej: „rozporządzenie w sprawie stawek VAT” wyznaczający zakres stosowania obniżonej do 8% stawki podatku dotyczy zarówno dostawy towarów, jak również świadczenia usług (dyrektywa 2006/112/WE przewiduje możliwość stosowania obniżonych stawek dla dostawy towarów spożywczych, jak również do świadczenia usług gastronomicznych).

Należy podkreślić, że ww. interpretacja ogólna z dnia 24 czerwca br. nie rozstrzyga o tym jak należy traktować sprzedaż posiłków i dań przez placówki gastronomiczne, w szczególności czy jest to dostawa towarów, czy świadczenie usług. Przedmiotowa interpretacja wyjaśnia natomiast, że niezależnie od tego, czy w rozumieniu przepisów ustawy przedmiotowa sprzedaż stanowi dostawę towarów, czy świadczenie usług, to w przypadku gdy czynność ta jest sklasyfikowana w PKWiU 56 podlega ona opodatkowaniu wg 8% stawki VAT.

Odpowiadający: Paweł Gruza - podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów