czwartek, 01 czerwiec 2017

Interpelacja nr 11830 w sprawie nabywania nieruchomości rolnych na podstawie ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw

Do ministra rolnictwa i rozwoju wsi. 

Warszawa, 5 kwietnia 2017 r.

Panie Ministrze!

W dniu 14 kwietnia 2016 roku Sejm RP uchwalił ustawę o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. Przyjęta rok temu ustawa znowelizowała m.in. ustawę z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2012 r. poz. 803) oraz ustawę z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1014 i 1433). Przepisy przyjętej ustawy weszły w życie w dniu 30 kwietnia 2016 roku.

Z uchwalonej ustawy wynika, że nabywcami nieruchomości rolnych mogą być zasadniczo tylko rolnicy indywidualni. Wyjątek stanowią osoby bliskie zbywcy, jednostki samorządu terytorialnego, kościelne osoby prawne oraz Skarb Państwa, a za zgodą prezesa agencji, wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej, inne podmioty, jeżeli zbywca wykaże, że nie było możliwości przeniesienia własności nieruchomości na rzecz ww. podmiotów oraz nabywca daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej, jak również w wyniku nabycia nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.

Zasada ta nie dotyczy nabywania nieruchomości rolnych w wyniku dziedziczenia, na podstawie art. 151 lub art. 231 Kodeksu cywilnego oraz orzeczenia sądu lub organu egzekucyjnego wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. W tych wypadkach agencja ma prawo złożenia oświadczenia o nabyciu tych nieruchomości. 

Dodatkowo z uzasadnienia do przyjętej ustawy wynika, że w celu wyeliminowania możliwości spekulacyjnego zakupu ziemi rolnej przez osoby, których zasadnicza aktywność życiowa i zawodowa ma miejsce poza rolnictwem, a zakup ziemi traktują jako formę lokaty kapitału, minister właściwy do spraw kształtowania ustroju rolnego określi w drodze rozporządzenia sposób ustalania szacunkowego rocznego dochodu z gospodarstwa rolnego, a jego porównanie z dochodami z innych źródeł będzie przeprowadzane np. za pomocą deklaracji PIT.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile wniosków (od dnia 30 kwietnia 2016 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r.) wpłynęło do jednostek terenowych Agencji Nieruchomości Rolnych w sprawie wydania zgody prezesa ANR na nabycie nieruchomości rolnej, na podstawie ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (znowelizowanej ustawą z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw)?

2. Ile (od dnia 30 kwietnia 2016 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r.) Agencja Nieruchomości Rolnych wydała decyzji administracyjnych w związku z ww. wnioskami i na jaką powierzchnię?

3. Ile (od dnia 30 kwietnia 2016 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r.) ANR wydała decyzji administracyjnych pozytywnych dla nieruchomości i na jaką powierzchnię?

4. Ile (od dnia 30 kwietnia 2016 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r.) ANR wydała decyzji administracyjnych negatywnych dla nieruchomości i na jaką powierzchnię? Jakie były najczęstsze przyczyny decyzji negatywnych?

5. Ile (od dnia 30 kwietnia 2016 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r.) ANR wydała decyzji administracyjnych o umorzeniu postępowania dla nieruchomości i na jaką powierzchnię?

6. Ile wniosków (od dnia 30 kwietnia 2016 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r.) o zgodę na nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemców i na jaką powierzchnię złożono do Agencji Nieruchomości Rolnych? Jak rozpatrzono te wnioski?

7. W ilu przypadkach (od dnia 30 kwietnia 2016 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r.) ANR złożyła oświadczenie o nabyciu nieruchomości rolnych będących przedmiotem dziedziczenia, na podstawie art. 151 lub art. 231 Kodeksu cywilnego oraz orzeczenia sądu lub organu egzekucyjnego wydanym na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym? 

8. Czy zostało wydane rozporządzenie ministra właściwego do spraw kształtowania ustroju rolnego określające sposób ustalania szacunkowego rocznego dochodu z gospodarstwa rolnego i jak jest realizowane w praktyce porównanie tak określonego dochodu z dochodami z innych źródeł? 

Z wyrazami szacunku, 

 

Dorota Niedziela 
Kazimierz Plocke 
Zbigniew Ajchler 
Leszek Korzeniowski 
Dorota Rutkowska 
Artur Dunin 
Leszek Ruszczyk 

Odpowiedź na interpelację nr 11830 

Warszawa, 09-05-2017

W związku z interpelacją poselską nr 11830 Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej: Doroty Niedzieli, Zbigniewa Ajchlera, Leszka Korzeniowskiego, Doroty Rutkowskiej, Artura Dunina, Leszka Ruszczyka, Stanisława Żmijana, Kazimierza Plocke oraz Tomasza Kucharskiego z dnia 19 kwietnia 2017 r. w sprawie nabywania nieruchomości rolnych na podstawie ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, uprzejmie informuję, co następuje. 

Z informacji przekazanych przez Agencję Nieruchomości Rolnych wynika, że w okresie od 30 kwietnia 2016 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 585), do dnia 31 marca 2017 r., do Agencji wpłynęło 11106 wniosków o wydanie przez jej Prezesa zgody na nabycie nieruchomości rolnych w trybie przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2052, z późn. zm.). 

Do dnia 31 marca 2017 r. Agencja wydała łącznie 7223 decyzji administracyjnych dotyczących nabycia nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni 21559 ha, z których: 6658 to decyzje wyrażające zgodę na nabycie nieruchomości o łącznej powierzchni 19735 ha, 93 decyzje odmawiające wyrażenia takiej zgody (i wydane w odniesieniu do nieruchomości o łącznej powierzchni 630 ha), zaś 472 to decyzje o umorzeniu postępowań, których przedmiotem były nieruchomości o łącznej powierzchni 1193 ha. Agencja poinformowała jednocześnie, że nie prowadzi statystyk w zakresie najczęstszych przyczyn stanowiących podstawę do wydania decyzji odmawiających wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości, a także decyzji umarzających postępowanie w tym zakresie. 

W tym miejscu należy nadmienić, że z uwagi na harmonogram sprawozdawczości przyjęty w Agencji (zgodnie z którym pełne i ostateczne dane sporządzane są w cyklach kwartalnych) możliwe było przekazanie informacji jedynie za pierwszy kwartał 2017 r. Dodatkowo, Agencja udzieliła wyjaśnień w piśmie z dnia 28 kwietnia 2017 r., a co za tym idzie nie mogły one obejmować miesiąca kwietnia 2017 r. 

Ponadto, we wspomnianym okresie Agencja nie złożyła żadnego oświadczenia o nabyciu nieruchomości rolnych będących przedmiotem dziedziczenia, nabywanych na podstawie art. 151 lub art. 231 Kodeksu cywilnego, orzeczenia sądu lub organu egzekucyjnego wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. 

Podkreślenia również wymaga, że przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego nie różnicują możliwości nabywania nieruchomości rolnych w zależności od posiadanego obywatelstwa, a zatem nie są prowadzone odrębne statystyki dotyczące złożonych przez cudzoziemców wniosków o wyrażenie przez Prezesa Agencji zgody na nabycie nieruchomości rolnych oraz sposobów ich rozstrzygnięcia. 

Jednocześnie należy nadmienić, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wydał rozporządzenia określającego sposób ustalania szacunkowego rocznego dochodu z gospodarstwa rolnego, ponieważ ustawa z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw nie zawiera delegacji do jego wydania.  Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jacek Bogucki