środa, 29 listopad 2017

Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw [PAKIET GOSPODARCZY]

Projekt

Ustawa

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw

Art. 1. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2048 z późn. zm.2)) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 10 w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta, z wyłączeniem emerytury i renty rodzinnej z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz emerytury i renty rodzinnej z ubezpieczenia społecznego rolników, wypłacanych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;”;

2) po art. 27g dodaje się art. 27h w brzmieniu:

„Art. 27h. 1. Osobom, które w poprzednim roku podatkowym uzyskały dochód z emerytury lub renty rodzinnej z ubezpieczenia społecznego wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych albo emerytury lub renty rodzinnej z ubezpieczenia społecznego rolników, wypłacanej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, spełniającym warunki określone w art. 6 ust. 4, art. 27f lub które poniosły wydatki określone w art. 26 ust. 1 pkt 6, przysługuje świadczenie rekompensacyjne.

2. Świadczenie rekompensacyjne stanowi równowartość:

1) w przypadku osób, o spełniających warunki określone w art. 6 ust. 4 - 18% kwot dochodu z tytułu emerytury lub renty rodzinnej, liczonych od kwoty nie wyższej niż 85 528 zł;

2) w przypadku osób, które poniosły wydatki określone w art. 26 ust 1. pkt 6 - 18% kwot dochodu z tytułu emerytury kub renty rodzinnej, liczonych od kwoty nie wyższej niż 85 528 zł;

3) w przypadku osób spełniających warunki określone w art. 27f - kwoty określone w art. 27f ust. 2, pod warunkiem, że ich dochody z emerytury lub renty nie przekroczyły kwoty 85 528 zł.

3. Świadczenie rekompensacyjne wypłaca się na wniosek złożony do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż do 31 marca roku następującego po roku, za który przysługuje świadczenie rekompensacyjne.

4. Do wniosku o wypłatę świadczenia rekompensacyjnego wnioskodawca załącza zeznanie podatkowe wypełnione dla potrzeb ustalenia świadczenia rekompensacyjnego, w zakresie określonym w przepisach wydanych na podstawie ust. 7.

5. Świadczenie rekompensacyjne wypłaca odpowiednio organ rentowy wypłacający emeryturę lub rentę rodzinną, po przekazaniu informacji o wysokości należnego świadczenia rekompensacyjnego przez naczelnika urzędu skarbowego.

6. Do postępowania w sprawie świadczenia rekompensacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zeznań podatkowych podatników.

7. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb postępowania w sprawie wypłaty świadczenia rekompensacyjnego oraz sposób wykorzystania zeznań podatkowych w tym postępowaniu, uwzględniając minimalne dane niezbędne do ustalenia i wypłaty świadczenia rekompensacyjnego.”;

3) użyte w art. 45a w pkt 3, w art. 45c w ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia, w ust. 3, w ust. 3b dwukrotnie, w ust. 4, w ust. 6 we wprowadzeniu do wyliczenia i w pkt 1 w ust. 8 i 9, oraz w art. 45ca w ust. 2 pkt 2 wyrazy „1% podatku” zastępuje się wyrazami „1,5% podatku”.

Art. 2. W ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 2016 r. poz. 2180, 1961 i 2255) użyte w art. art. 21b w ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia i ust. 3, w ust. 4, w ust. 6 we wprowadzeniu do wyliczenia i w pkt 1 i w ust. 8. „1% podatku” zastępuje się wyrazami „1,5% podatku”.

Art. 3. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778) w prowadza się następujące zmiany:

1) w art. 75 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2.Dodatek pielęgnacyjny wynosi 250 zł miesięcznie.”;

2) w art. 85:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Kwota najniższej emerytury, z zastrzeżeniem art. 24a ust. 6, art. 54, art. 54a ust. 2 i art. 87, oraz renty rodzinnej wynosi 853,84 zł miesięcznie,”,

b) po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:

„2a. Kwota najniższej emerytury przyjęta w odrębnych przepisach, z wyjątkiem przepisów o ubezpieczeniu społecznym i przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, jako podstawa ustalania wysokości świadczeń emerytalno-rentowych lub ustalania prawa do tych świadczeń wynosi 1000,00 zł.”,

c) w ust. 3 wyrazy „ust. 1 i 2 zastępuje się wyrazami „ust. 1-2a”.

Art. 4. W ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. 2016 r. poz. 1817 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 60, 573 i 1909) użyte w art. art. 22 w ust. 7 w pkt 1 i 2, w ust. 8 i 9, w art. 23 w ust. 6d w pkt 5 w lit. a i b i w ust. 6e pkt 5 lit. a i b, w art. 27 w ust. 1, 2, 2a, 2c, 3 i 4, w art. 27a w ust. 1 i 8–10, w art. 27aa w ust. 1–3 i w ust. 4 w pkt 1–3, w art. 27ab w ust. 7 w pkt 1-3 w ust. , w art. 27c w ust. 1 dwukrotnie, w ust. 2 w pkt 1 i 2 i w ust. 3, w art. 50c w ust. 1 i 2 oraz w art. 50d wyrazy „1% podatku" zastępuje się wyrazami „1,5% podatku”.

Art. 5. W ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2003 Nr 203 poz. 1966 z późn. zm.) w art. 9:

1) w ust. 1 liczbę „0,3934” zastępuje się liczbą „0,4554”;

2) w ust. 2 liczbę „0,1025” zastępuje się liczbą „0,1186”;

3) w ust. 3 liczbę „0,0160” zastępuje się liczbą „0,0185”.

Art. 6. Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalą nową wysokość emerytur i rent rodzinnych, do których prawo zostało ustalone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w taki sposób, aby po zaprzestaniu pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych emerytury i renty rodzinne wypłacane były osobom uprawnionym w takiej wysokości jak przed dniem wejścia w życie ustawy niniejszej ustawy.

Art. 7. Świadczenie rekompensacyjne wypłacane jest po raz pierwszy od dochodów z emerytur i rent rodzinnych za rok 2019.

Art. 8. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.

 

UZASADNIENIE

1. Potrzeba i cel wydania ustawy

Celem propozycji jest zwiększenie aktywności osób starszych lub pobierających renty rodzinne. Niska aktywność zawodowa ludzi pobierających świadczenia emerytalne, szczególnie mocno odróżnia Polskę in minus od krajów najwyżej rozwiniętych. Znaczenie zwiększenia tej aktywności będzie rosło wraz ze starzeniem się polskiego społeczeństwa, którego tempo należy do najwyższych wśród krajów Unii Europejskiej.

Żeby zwiększyć aktywność osób starszych, praca musi się im bardziej opłacać. Temu ma służyć wyrównanie efektywnego opodatkowania PIT-em ich pracy oraz pracy pozostałych osób.

Żeby wyrównać efektywne opodatkowanie pracy osób starszych oraz pozostałych osób, należy "unettowić" emerytury oraz zwolnić je z PIT.

2. Przedstawienie rzeczywistego stanu w dziedzinie, która ma być unormowana oraz różnice pomiędzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym

W obecnym stanie prawnym wszyscy pobierający emerytury i renty podlegają obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Projekt zakłada zwolnienie z PIT emerytury lub renty rodzinnej z ubezpieczenia społecznego wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych albo emerytury lub renty rodzinnej z ubezpieczenia społecznego rolników, wypłacanej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Oznacza to konieczność unettowienia tych świadczeń, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie ustawy. Biorąc pod uwagę, że obecnie kwota najniższej emerytury przewidziana w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych wynosi 1000 złotych należy ją skorygować o kwotę opodatkowania PIT-em.

Unettowienie nie powinno być źródłem oszczędności dla finansów publicznych. Stąd też, powinno mu towarzyszyć dotychczasowa możliwość podnoszenia swoich realnych dochodów poprzez korzystanie z ulg podatkowych zmniejszających podatek. W tym zakresie projekt uwzględnia (1) preferencyjne opodatkowanie dochodów przysługującym osobom samotnie wychowującym dzieci, (2) ulgę rehabilitacyjną, (3) ulgę na dzieci, ze względu na wielkość tych trzech rodzajów ulg, jak również szczególną sytuację podatników, którzy z nich korzystają. Dlatego też emerytom, którym przysługiwałoby prawo do tych ulg w przypadku opodatkowania dochodów, będzie przyznawane specjalne świadczenie rekompensacyjne, ustalane na takich samych zasadach jak ulgi dla podatników PIT, z tym że wypłaty świadczeń realizować będzie ZUS i KRUS.

Dodatkowo, aby zapobiec temu, że skutkiem unettowienia dla budżetu państwa będzie pośrednia "oszczędność" z niewykorzystywania innych ulg przez emerytów, projekt podnosi dodatek pielęgnacyjny do kwoty 250 złotych. Taki wzrost dodatku pielęgnacyjnego z naddatkiem powinien skompensować emerytom niemożność skorzystania z innych ulg. Zdecydowana większość z szacowanego na około 1 mld zł zmniejszenia podatku dochodowego analizowanej grupy podatników w wyniku zastosowania odliczeń od dochodu i od podatku (bez składek na ubezpieczenia społeczne i składki na ubezpieczenie zdrowotne) wynika bowiem z korzystania przez emerytów z odliczenia od dochodu wydatków na cele rehabilitacyjne i odliczenia od podatku ulgi na dzieci, za które będzie im przyznane świadczenie kompensacyjne.

Unettowienie nie powinno pogarszać sytuacji finansowej organizacji prowadzących działalność pożytku publicznego, które korzystają z darowizn przekazywanych przez emerytów. Aby zrekompensować im ubytek dochodu, projekt zwiększa odpis od PIT przysługujący innym podatnikom o z 1% do 1,5% od naliczonego podatku. Takie zwiększenie odpisu od PIT powinno istotnie poprawić sytuację finansową tych organizacji, gdyż kwota 1% należnego podatku od emerytur, podlegająca przekazaniu na rzecz organizacji pożytku publicznego nie przekracza 100 mln zł. Skalę poprawy można szacować na ponad 200 mln zł.

Unettowienie nie powinno poprawiać sytuacji budżetu państwa kosztem budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Aby zrekompensować samorządom ubytek dochodów z PIT wynikający z unettowienia, zwiększa się odpowiednio ich udział w dochodach sektora finansów publicznych z PIT o wartość odpowiadającą zmniejszeniu dotacji budżetu państwa do FUS po unettowieniu.

3. Skutki społeczne, gospodarcze i prawne

Projekt przyniesie realne korzyści społeczne i gospodarcze. Dotyczyć to będzie zarówno grupy pracowników jak i pracodawców. Zwiększy się aktywność zawodowa osób w wieku emerytalnym i ich dochody netto z pracy, co przełoży się na ich większą aktywność społeczną. Najbardziej na rozwiązaniu skorzystają osoby w wieku emerytalnym o niskich dochodach z pracy. W warunkach roku 2017 emeryt dorabiający sobie w skali roku do 6600 zł, czyli do 550 zł miesięcznie, zyskałby do 1188 zł, czyli do 99 zł miesięcznie. Dla osób dorabiających sobie więcej niż 6600 zł w ciągu roku, ta korzyść malałaby stopniowo aż do 556 zł w skali roku, czyli do 46,33 zł miesięcznie – przy dochodach w wysokości 11000 zł (lub więcej) w skali roku, tj. 916,67 zł miesięcznie.

W rezultacie, zmniejszy się zjawisko wykluczenia społecznego osób starszych. Poprzez możliwe obniżenie kosztów pracy emerytów, wzmocni się konkurencyjność ich oferty na rynku pracy. Wpłynie to także korzystnie na poszerzające się zjawisko braku chętnych na oferty pracy w związku z obniżającym się bezrobociem.

Skutkami prawnymi ustawy będzie zmiana zadań organów podatkowych i organów emerytalno-rentowych. Dodatkowo, skutkiem projektu będzie konieczność wydania rozporządzenia dotyczącego trybu postępowania w sprawie wypłaty świadczenia rekompensacyjnego oraz sposobu wykorzystania zeznań podatkowych. które wydane będzie na podstawie ust. 7 w dodawanym art. 27h ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podstawowe założenie aktu wykonawczego to:

- zastosowanie do postępowania w sprawie świadczenia rekompensacyjnego przepisów dotyczących ustalania ulg podatkowych w możliwie najszerszym zakresie,

- określenie formularzy zeznań podatkowych, jakie będą odpowiednio używane w procedurze ustalania świadczeń rekompensacyjnych,

- określenie minimalnych danych jakie będą niezbędne do pozyskania w postępowania dla ustalania prawa doświadczenia i jego wysokości.

Proponuje się, aby ustawa weszła w życie 1 stycznia 2019 r.

4. Skutki finansowe i obciążenie finansowe budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Unettowienie świadczeń emerytalnych będzie się wiązało ze spadkiem dochodów jednostek samorządu terytorialnego. W celu zrekompensowania samorządom ubytku dochodów z PIT wynikający z unettowienia, należy zwiększyć ich udział w dochodach sektora finansów publicznych z PIT o wartość odpowiadającą zmniejszeniu dotacji budżetu państwa do FUS po unettowieniu. Wskaźnik udziału jednostek samorządu terytorialnego (gmin, powiatów, województw) funkcjonujący w obecnej ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2003 nr 203 poz. 1966) w podatku dochodowym od osób fizycznych został zwiększony poprzez dodanie różnicy wynikającej z potencjalnych podatków osób pobierających świadczenie.

Unettowienie nie powinno pogarszać sytuacji finansowej organizacji, prowadzących działalność pożytku publicznego, które korzystają z darowizn przekazywanych przez emerytów. Aby zrekompensować im ubytek dochodu, odpis od PIT przysługujący innym podatnikom zostanie zwiększony do 1,5%, co zapewni tym organizacjom poziom finansowania na poziomie o ponad 200 mln wyższym niż obecnie. Taka poprawa sytuacji finansowej tych organizacji jest celowa zarówna ze względu na realizowane przez nie ważne społecznie funkcje, jak i na konstrukcję odpisu, którego wartość powinna być możliwie łatwa do zapamiętania i obliczenia przez podatników.

Koszt dla finansów publicznych wszystkich proponowanych rozwiązań można szacować na maksymalnie około 1 mld zł. Koszt ten obejmuje w szczególności wzrost wydatków publicznych na dodatki pielęgnacyjne (ok. 0,4 mld zł minus odpisy od PIT w analizowanej grupie podatników inne niż te, za które będzie im przysługiwać świadczenie kompensacyjne) oraz wzrost netto odpisu od PIT przekazywanego organizacjom prowadzącym działalność pożytku publicznego (ok. 0,2 mld zł). Zawiera on także koszt (ok. 0,2-0,4 mld zł), który pojawiłby się, gdyby wprowadzane zachęty do pracy nie skłoniły żadnego dodatkowego emeryta do zarobkowania, a jedynie podniosły dochody tych, którzy już teraz uzupełniają swoje dochody ze świadczeń dochodami z pracy. Powinny go pomniejszać wpływy z podatków i składek na ubezpieczenie społeczne opłacanych przez zaktywizowanych emerytów i ich pracodawców.

5. Projekt jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.

6. Projekt ustawy nie zawiera przepisów technicznych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), w związku z tym nie podlega notyfikacji.

7. Projekt wywiera wpływ na działalność mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców.

Regulacje wprowadzane ustawą stwarzają korzystne warunki dla funkcjonowania i rozwoju mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. Obniżenie kosztów pracy, osób starszych i pobierających renty rodzinne zachęci ich do podejmowania pracy, co jest szczególnie korzystne i może realnie wpłynąć na wzrost konkurencyjności mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. Skutkiem ustawy będzie możliwość zatrudnienia doświadczonych pracowników przy poniesieniu niższych kosztów z tytułu braku opodatkowania wynagrodzenia.

1) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ustawę z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustawę z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie i ustawę z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

 

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 2048 oraz z 2017 r. poz. 60, 528, 648, 859, 1089, 1428, 1448, 1530 i 1971.