poniedziałek, 16 styczeń 2017

Interpelacja nr 9362 w sprawie zagrożenia płynności finansowej polskich przedsiębiorstw

Do ministra finansów: 

Szanowny Panie Ministrze!

Zgodnie z danymi przedstawionymi przez Dziennik Gazeta Prawna w styczniu br. urzędy skarbowe i urzędy kontroli skarbowej do końca października 2016 r. wstrzymały ponad 5,3 tys. zwrotów podatku VAT na łączną kwotę przekraczającą 3,2 mld zł. Kwota ta przez okres listopada i grudnia zapewne wzrosła. 

Zabieg ten usprawiedliwiany jest przeprowadzaniem czynności weryfikacyjnych w ramach postępowania sprawdzającego, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej, które mają na celu przeciwdziałanie wyłudzeniom. Założenie jest jak najbardziej słuszne, jednakże sposób weryfikacji pozostawia wiele do życzenia. Przedłużający się proces kontrolny zagraża bowiem płynności finansowej wielu przedsiębiorstw i niestety cierpią przez to uczciwe firmy. 

Uszczelnienie systemu podatkowego jest niezwykle ważne dla utrzymania dobrej kondycji finansów publicznych, zwłaszcza obecnie, kiedy znacznie zwiększono obciążenie budżetu. Jednakże proces ten, nie może odbywać się kosztem uczciwych przedsiębiorców, którzy stanowią o sile polskiej gospodarki. 

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

  • Jaka była kwota zwrotów VAT w październiku 2015 i 2016 roku?

  • Ilu podmiotom zostały wystawione postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT w październiku 2015 i 2016 roku? 

Zgłaszający: Jarosław Urbaniak, Paweł Arndt, Rafał Grupiński, Bożena Szydłowska, Tadeusz Aziewicz, Janusz Cichoń 

Odpowiedź: 

W związku z przekazaną interpelacją nr 9362 posłów: Jarosława Urbaniaka, Pawła Arndta, Rafała Grupińskiego, Bożeny Szydłowskiej, Tadeusza Aziewicza i Janusza Cichonia, w sprawie zagrożenia płynności finansowej polskich przedsiębiorstw, uprzejmie wyjaśniam.

Pragnę podkreślić, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm.), stosowane jest przez organy podatkowe jedynie w sytuacjach, kiedy zachodzą wątpliwości w zakresie rzetelności rozliczeń podatnika i w ustawowych terminie nie ma możliwości sprawdzenia zasadności zwrotu podatku.

Należy zauważyć, że podatek od towarów i usług z uwagi na swoją konstrukcję należy do podatków narażonych szczególnie na nadużycia, zwłaszcza w zakresie zwrotu podatku. Nie jest to przy tym cecha systemu obowiązującego w Polsce, lecz cecha konstrukcji systemu podatku od wartości dodanej co do zasady. Mając na uwadze z jednej strony tę specyfikę, z drugiej zaś fakt, iż wpływy z tego podatku stanowią podstawowe źródło dochodów budżetu państwa, urzędy skarbowe w uzasadnionych przypadkach muszą dokonywać dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT.

Ponadto sprawdzenie zasadności zwrotu nie może ograniczać się tylko do sprawdzenia (w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego) złożonego przez podatnika rozliczenia. Aby stwierdzić zasadność zwrotu często należy prześledzić cały łańcuch obrotu, a więc zweryfikować rozliczenia innych podmiotów biorących udział w obrocie danymi towarami lub usługami, sprawdzić inne dokumenty świadczące o faktycznym dokonaniu transakcji itp., co może powodować wydłużenie terminu zwrotu podatku.

Należy podkreślić, że urzędy skarbowe dokładają szczególnej staranności, aby dokonywać zwrotów podatku wustawowych terminach oraz nie są zainteresowane nieuzasadnionym przedłużaniem tych terminów, gdyż w przypadku ustalenia, że kwota zwrotu była zasadna, muszą ją zwrócić wraz z odsetkami, zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

 
 

 

Ponadto w przypadku konieczności przedłużenia terminu zwrotu podatku, przy jednoczesnym uznaniu części zwrotu za bezsporny, zatrzymuje się jedynie kwotę budzącą wątpliwości co do jej prawidłowości oraz dokonuje się zwrotu pozostałej (bezspornej) części zwrotu, przy czym również część zwrotu budząca wątpliwości podlegałaby zwrotowi w zwykłym (nieprzedłużonym) terminie, w przypadku złożenia przez podatnika w urzędzie skarbowym zabezpieczenia majątkowego w kwocie odpowiadającej „zatrzymanej” do weryfikacji części zwrotu podatku.

Odnosząc się do szczegółowych pytań zawartych w punktach 1 i 2 interpelacji, uprzejmie informuję:

Pytanie nr 1

Jaka była kwota zwrotów VAT w październiku 2015 i 2016 roku?

Kwota wypłaconych zwrotów VAT w październiku 2016 r. wyniosła 6,4 mld zł, a w październiku 2015 r. – 7,1 mld zł.

Pytanie nr 2

Ilu podmiotom zostały wystawione postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT w październiku 2015 i 2016 roku?
Liczba podatników, którym zostały wystawione postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT w październiku 2016 r. wyniosła 328, a w październiku 2015 r. – 197.

Powyższych danych nie można jednak wykorzystywać jako argumentu pogorszenia sytuacji finansowej uczciwych przedsiębiorców w 2016 r. Wielkości wypłaconych zwrotów nie należy bowiem rozpatrywać w skali jednego miesiąca, ani też w oderwaniu od wysokości deklarowanych przez podatników zwrotów. Obniżenie wielkości zwrotów w październiku 2016 r. w stosunku do października 2015 r. nie musi oznaczać obniżenia wielkości zwrotów w całym 2016 r. Przewiduje się, że zwroty w 2016 r. wzrosły w stosunku do 2015 r. o ok. 7%.

Należy ponadto podkreślić, że liczba podatników, którym wydano postanowienia o przedłużenia zwrotu podatku w październiku 2016 r., stanowi zaledwie ok. 0,02% wszystkich podatników obowiązanych do składania deklaracji podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług, oraz 0,28% podatników, którzy w październiku (w deklaracji za wrzesień i III kwartał 2016 r.) wystąpili o zwrot podatku.

Z upoważnienia
Ministra Rozwoju i Finansów Paweł GRUZA
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów