poniedziałek, 10 kwiecień 2017

Interpelacja nr 11846 w sprawie prawa do wyrażania przez nauczycieli prywatnych opinii na portalach społecznościowych, na przykładzie komisji dyscyplinarnej dla nauczyciela z Żagania

Do minister edukacji narodowej: 

Szanowna Pani Minister,

nauczyciel wychowania fizycznego ze szkoły w Żaganiu stanie przed komisją dyscyplinarną za to, że udostępnił na portalu społecznościowym odcinek satyrycznego serialu oraz grafiki wspierające działalność Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

Nauczycielowi zarzucono mowę nienawiści. Jednak analizując treści zamieszczane przez nauczyciela na jego prywatnym profilu na portalu społecznościowym, trudno doszukać się w nich agresji, czy mowy nienawiści.

To absurd. Każdy ma prawo do wyrażania prywatnych opinii na profilach społecznościowych. Poglądy nauczyciela i posty publikowane na portalu społecznościowym nie mają nic wspólnego z jego działalnością zawodową.

Nauczycielowi grozi nagana, zwolnienie z pracy lub wydalenie z zawodu nauczycielskiego.

To równie kuriozalna sytuacja, jak w przypadku nauczycielek z Zabrza, które również stanęły przed komisją dyscyplinarną za to, że w październiku ubiegłego roku, kiedy w całej Polsce rozpoczął się „Czarny Protest”, nauczycielki z zabrzańskiej szkoły przyszły do pracy ubrane na czarno i w trakcie przerwy, kiedy uczniowie byli na obiedzie, zrobiły sobie zdjęcie, które pojawiło się na portalu społecznościowym.

Te dwa przypadki pokazują, że wolność słowa jest w Polsce zagrożona.

Pani Minister, proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie jest stanowisko Pani Minister w tej sprawie?

2. Czy uważa Pani Minister, że udostępnianie na prywatnym profilu na portalu społecznościowym treści satyrycznych to powód, aby nauczyciel musiał odpowiadać przed komisją dyscyplinarną?

3. Czy po godzinach pracy nauczyciele nie mają prawa do wyrażania prywatnych poglądów?

4. Na jakiej podstawie uznano, że treści umieszczane na prywatnym profilu nauczyciela, przejawiają mowę nienawiści?

MONIKA WIELICHOWSKA

Poseł na Sejm RP  Odpowiedź: 

Warszawa, 09-05-2017

Szanowna Pani Poseł,

na wstępie informuję, że stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2016 r. poz. 1379, z późn. zm.), nauczyciele podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za uchybienia godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom określonym w ww. ustawie.

Obowiązki nauczyciela określone zostały w art. 6 ustawy – Karta Nauczyciela. Zgodnie z tym przepisem nauczyciel obowiązany jest:

1) rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę;

2) wspierać każdego ucznia w jego rozwoju;

3) dążyć do pełni własnego rozwoju osobowego;

4) kształcić i wychowywać młodzież w umiłowaniu Ojczyzny, w poszanowaniuKonstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka;

5) dbać o kształtowanie u uczniów postaw moralnych i obywatelskich zgodnie z ideą demokracji, pokoju i przyjaźni między ludźmi różnych narodów, ras i światopoglądów.

Katalog obowiązków wymieniony jest w ww. art. 6 enumeratywnie, natomiast uchybienia godności zawodu – ze względu na brak definicji legalnej tego pojęcia - rozpatrywane powinny być w odniesieniu do innych zachowań odbieranych negatywnie przez otoczenie tego nauczyciela – dyrektora szkoły, innych nauczycieli, rodziców. Tak więc podstawą do zakwalifikowania przewinienia, jako uchybienia godności zawodu nauczyciela będą te zachowania, które w sposób ewidentny naruszają ogólne normy etyczne i normy zachowania przyjęte w środowisku szkolnym (oświatowym). Taki negatywny odbiór miała - w ocenie dyrektora Zespołu Szkół Technicznych i Licealnych w Żaganiu – „działalność” nauczyciela zatrudnionego w jego Zespole Szkół na jednym z portali społecznościowych.

Wojewoda, po otrzymaniu informacji o możliwości naruszenia godności zawodu przez nauczyciela, dokonuje wstępnej oceny przekazanych informacji i decyduje czy podnoszone zarzuty kwalifikują się do wszczęcia postępowania wyjaśniającego. Jeśli wojewoda uzna, że mogło dojść do naruszenia obowiązków określonych w art. 6 ustawy – Karta Nauczyciela lub do naruszenia godności zawodu nauczyciela, poleca rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania wyjaśniającego, w toku którego rzecznik bada czy popełniony przez nauczyciela czyn uchybił tej godności lub ww. obowiązkom. Obecnie w przedmiotowej sprawie prowadzone jest postępowanie wyjaśniające. Jeśli rzecznik dyscyplinarny w toku tego postępowania uzna, że zarzuty kierowane przeciwko temu nauczycielowi są zasadne, skieruje do komisji dyscyplinarnej pierwszej instancji wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. W przypadku jednak, gdy zarzuty te nie znajdą potwierdzenia, wyda on postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego, na które przysługuje zażalenie.

W tym miejscu należy jednak wyjaśnić, że Minister Edukacji Narodowej nie sprawuje nadzoru nad postępowaniem wyjaśniającym prowadzonym przez rzecznika dyscyplinarnego dla nauczycieli i jego zastępców. Rzecznik dyscyplinarny i jego zastępcy są związani poleceniami organu, który ich powołał (art. 83 ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela).

Ponadto ani Minister Edukacji Narodowej ani inne organy nie mają prawa ingerować w podejmowane przez komisje dyscyplinarne decyzje. Nie mają też prawa wywierać na te komisje innych form nacisku. Są one bowiem niezawisłe w zakresie orzekania. Niezawisłość komisji dyscyplinarnych oznacza, że ich członkowie przy orzekaniu podlegają wyłącznie obowiązującym przepisom prawa i własnemu wewnętrznemu przekonaniu oraz są wolni od jakichkolwiek wpływów i nacisków zmierzających do załatwienia rozpatrywanej sprawy w określony sposób. W orzeczeniu z dnia 11 maja 2000 r., III SZ 2/00, Sąd Najwyższy stwierdził, że orzekając o stosownych karach, komisje dyscyplinarne dla nauczycieli korzystają z autonomii.

Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, uprzejmie proszę o ich przyjęcie.

Z poważaniem,

Z upoważnienia
MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

Marzenna Drab

Podsekretarz Stanu