środa, 14 czerwiec 2017

Interpelacja nr 13453 w sprawie zapowiedzianych ograniczeń w przyjmowaniu matek z dziećmi przez schroniska dla bezdomnych

Do minister rodziny, pracy i polityki społecznej:  

Szanowna Pani Minister,

schroniska dla bezdomnych kobiet alarmują, że ministerstwo zakazuje przyjmowania matek z dziećmi.

Niepokojąca jest decyzja resortu rodziny, pracy i polityki społecznej o tym, że schroniska dla bezdomnych nie mogą przyjmować matek z dziećmi. Samotne matki z dziećmi powinny być kierowane do domów samotnej matki – zadecydował resort.

I tutaj napotykamy na pierwszy poważny problem – w Polsce funkcjonują 22 domy samotnej matki, z kolei liczba bezdomnych dzieci w schroniskach to 1,2 tys., razem z matkami to liczba ok. 2 tys. osób. Domów samotnej matki jest za mało, aby móc przyjąć bezdomne dzieci ze schronisk.

Nie ulega wątpliwości, że dzieci nie powinni wychowywać się w schroniskach dla bezdomnych, w których nie ma odpowiednich warunków lokalowych, ani atmosfery sprzyjającej rozwojowi dziecka. Niestety w domach samotnej matki nie ma miejsca na przyjęcia dzieci ze schronisk.

Z kolei przekształcenie schronisk w domy samotnej matki jest trudnym do realizacji zadaniem. Placówki różnią się standardem, są inaczej finansowane. Jest to karkołomne zadanie. W czterech województwach domów samotnej matki nie ma w ogóle.

Część istniejących schronisk dla bezdomnych matek nie sprosta postawionym wymogom w tak krótkim czasie. Grozi im zaprzestanie świadczenia usług bezdomnym matkom i ich dzieciom.

Niestety, jeśli do przekształceń nie dojdzie, wojewoda nie wpisze placówki do rejestru, tym samym pozbawiona zostanie dofinansowania.

Po przekształceniu schroniska dla bezdomnych matek w dom samotnej matki organizacja prowadząca placówkę straci możliwość dofinansowania działalności z funduszu przeznaczonego na walkę z bezdomnością, w tym ministerialnego programu wspierającego rozwiązywanie problemu bezdomności, nie otrzymując nic w zamian.

Okazuje się, że za ministerialnym zakazem nie idą żadne rozwiązania, które poprawiłyby w praktyce los bezdomnych dzieci. Bezdomne matki z dziećmi staną się ofiarami nowych ministerialnych wytycznych.

Pani Minister, dlaczego resort postanowił, że schroniska dla bezdomnych nie mogą przyjmować matek z dziećmi?

Co ze schroniskami dla bezdomnych matek, które nie zdołają przekształcić się w domy samotnej matki? Co z bezdomnymi dziećmi i ich matkami, które w wyniku nowych regulacji resortu, zostaną pozbawione wszelkiej pomocy?

MONIKA WIELICHOWSKA

Poseł na Sejm RP 

 

Odpowiedź: 

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Marcin Zieleniecki

Warszawa, 24-07-2017

W odpowiedzi na interpelację nr 13453 Pani Poseł Moniki Wielichowskiej z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie zapowiedzianych ograniczeń w przyjmowaniu matek z dziećmi przez schroniska dla bezdomnych - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przekazuje następujące wyjaśnienia:

W piśmie z dnia 8 stycznia 2016 r. skierowanym do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – Pan Marek Michałek, Rzecznik Praw Dziecka, zwrócił uwagę na sytuację małoletnich dzieci przebywających z rodzicem z powodu bezdomności w miejscach takich jak schronisko dla osób bezdomnych, uznając to za zjawisko wymagające podjęcia działań mających na celu ograniczenie tego problemu. Podkreślił również, że należy inicjować działania systemowe przeciwdziałające bezdomności dzieci poprzez ograniczenie konieczności kierowania do rodziców z dziećmi pomocy społecznej w postaci schronienia w schronisku dla bezdomnych. 

Wyspecjalizowanymi placówkami świadczącymi usługi dla matek z dziećmi są „domy dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży” - dla których podstawę prawną działalności stanowi art. 47 ust. 4-5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 z późn. zm.).

Standard obowiązujących podstawowych usług świadczonych przez domy dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz tryb kierowania i przyjmowania do nich określa rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie domów dla matek z małoletnimi dziećmi kobiet w ciąży (Dz.U. z 2005 r. nr 43 poz. 418).

Bezdomne matki z dziećmi i ciężarne kobiety mogą również uzyskać wsparcie w Ośrodkach interwencji kryzysowej lub Specjalistycznych ośrodkach wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Sytuacja matek z dziećmi i kobiet w ciąży jest monitorowana przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, między innymi poprzez Ogólnopolskie badania liczny osób bezdomnych. Z ostatniego badania wynika, że w schroniskach przebywa 339 dzieci, co stanowi 28,2% ogółu zdiagnozowanych w trakcie badania dzieci, natomiast w Polsce funkcjonuje 26 domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży a nie 22 jak podano w interpelacji.

Odnosząc się do pytań, wyjaśniam, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie zakazywało przyjmowania matek z dziećmi do schronisk dla bezdomnych. W piśmie z dnia 31 marca 2017 r. wskazało jedynie, że właściwymi placówkami, które powinny udzielać wsparcie matkom z małoletnimi dziećmi oraz kobietom w ciąży są domy dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Schronisko dla bezdomnych ma co prawda charakter uniwersalny i ustawa nie zabrania przebywania w nim bezdomnych matek z dziećmi, jednak przebywanie dzieci w tego typu placówkach nie powinno mieć charakteru długotrwałego. Należy zwrócić uwagę, że standardy przewidziane dla schronisk dla osób bezdomnych są niższe niż standardy wyspecjalizowanych placówek przeznaczonych do wsparcia matek z dziećmi. Domy dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży świadczą bowiem usługi o charakterze interwencyjnym, bytowym, opiekuńczo-wspomagającym (w tym np. pomoc psychologiczną czy pomoc dla dzieci).

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie wyznaczyło terminu dostosowania się schronisk dla bezdomnych matek z dziećmi do standardów odpowiadających domom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży. Jeśli placówka do tej pory działała jak schronisko dla matek z dziećmi, nie oznacza to, że placówka ta ma być zamknięta. Placówka może nadal działać, ale w zależności od faktycznie prowadzonej działalności i od tego czy realizuje swoje zadania na podstawie ustawy o pomocy społecznej ze środków publicznych – powinna działać zgodnie z normami obowiązującymi dla danego typu placówki (np. z normami dotyczącymi domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży). Tym samym liczba placówek i liczba miejsc w tych placówkach nie powinna się zmniejszyć – powinna nastąpić jedynie zmiana typu placówki.