poniedziałek, 26 czerwiec 2017

Interpelacja nr 13700 w sprawie nowych standardów opieki żłobkowej

Do minister rodziny, pracy i polityki społecznej: 

Szanowna Pani Minister,

niezrozumiałe są nowe przepisy, które zaproponował resort Pani Minister. Nowe regulacje obniżą standardy opieki i warunki bezpieczeństwa w żłobkach oraz klubach dziecięcych.

Według nowych standardów, więcej dzieci będzie przebywać w żłobku pod opieką jednej osoby. Ta zmiana dotyczy dzieci po ukończeniu drugiego roku życia.

Obecnie opiekun w żłobku lub klubie dziecięcym może mieć pod opieką ośmioro dzieci, gdy w grupie jest dziecko niepełnosprawne lub które nie ukończyło pierwszego roku życia – pięcioro. Po zmianach mógłby się zajmować dziesięciorgiem dzieci, gdyby miały ukończony drugi rok życia.

Jak argumentuje resort, zmiany mają się przyczynić do zwiększenia liczby miejsc w żłobkach i obniżenia czesnego. Niestety wszystko to kosztem dzieci. Opiekunki będą przeciążone, nie będą w stanie zajmować się dziećmi z pełną uwagą. Przemęczenie znacznie obniża szybkość procesów poznawczych (m.in. zdolność utrzymania uwagi), a więc trudniej obserwować wszystko, co robią dzieci i aktywnie reagować na ich zachowanie.

Niekorzystne dla dzieci jest złagodzenie wymagań lokalowych. Według obecnych przepisów, żłobek musi mieć co najmniej dwa pomieszczenia przeznaczone na pobyt dzieci, z czego jedno ma być przystosowane do odpoczynku. Tymczasem planuje się znieść ten wymóg, by obniżyć koszty inwestycji, a także koszty bieżące związane z opłatami za wynajem i ogrzewanie lokalu. Jednak może dojść do sytuacji, w której dzieci będą przez cały dzień przebywać w hałasie, w niekomfortowych warunkach. Będą zmęczone.

Ponadto proponowana przez resort zmiana dotycząca kompetencji opiekunki – obniży jakość opieki. Dotychczas o pracę w żłobku mogła starać się osoba, która ukończyła studia wyższe, ukończyła 280-godzinny kurs lub miała trzyletnie doświadczenie w pracy z dziećmi do lat trzech i 80-godzinny kurs.

Teraz ma wystarczyć roczne doświadczenie. Jest to szczególnie niezrozumiała zmiana.

Swoje zaniepokojenie wyraził także Rzecznik Praw Dziecka, który zauważył, że nowe przepisy proponowane przez MRPiPS mogą obniżyć standardy opieki i warunki bezpieczeństwa w żłobkach oraz klubach dziecięcych

Pani Minister, dlaczego resort chce wprowadzić zmiany, które będą zagrażały bezpieczeństwu i prawidłowemu rozwojowi dzieci?

Dlaczego resort chce obniżyć jakość opieki nad dziećmi, zmieniając wymagania wobec kompetencji opiekunek?

Z wyrazami szacunku,

MONIKA WIELICHOWSKA

Poseł na Sejm RP 

 

Odpowiedź: 

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Marcin Zieleniecki

Warszawa, 24-07-2017

W odpowiedzi na wystąpienia z dnia 5 lipca br., sygn. K8INT13700, dotyczące interpelacji pani poseł Moniki Wielichowskiej w sprawie zmian w ustawie o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, uprzejmie wyjaśniam.

Odnosząc się do pytania o uzasadnienie dla propozycji zwiększenia liczby dzieci pod opieką jednego opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym, uprzejmie informuję, że w przekazanym w dniu 27 kwietnia 2017 r. do konsultacji projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin planowane było zwiększenie liczby dzieci pod opieką jednego opiekuna z maksymalnie ośmiorga na maksymalnie dziesięcioro dzieci – jednak jedynie w sytuacji, gdy wszystkie dzieci w tej grupie będą miały ukończony 2. rok życia, nie będzie wśród nich dzieci niepełnosprawnych oraz wymagających szczególnej opieki. Propozycja ta służyć miała obniżeniu kosztów opieki w żłobkach i klubach dziecięcych oraz zwiększenie dostępności tych instytucji. Jednakże, w związku z podniesionymi w ramach konsultacji społecznych uwagami, odstąpiono od tej propozycji zmiany. Propozycji tej zmiany nie było w projekcie, który wpłynął do Sejmu w dniu 7 czerwca 2017 r.

Odnosząc się do pytania o uzasadnienie dla proponowanej zmiany polegającej na zniesieniu obowiązku posiadania w żłobku co najmniej dwóch pomieszczeń przeznaczonych na pobyt dzieci, uprzejmie wyjaśniam, że obecne przepisy (łącznie z przepisami rozporządzenia) znacznie utrudniają zakładanie żłobków. Wymóg posiadania co najmniej dwóch sal, których wielkość musi rosnąć proporcjonalnie do każdego dziecka powoduje, że przy większej liczbie dzieci sale te muszą mieć dużą powierzchnię, przy czym jedna z nich (sypialnia) jest używana w znacznie mniejszym stopniu, przez co większość czasu jest pusta. Opinie do tej zmiany zgłoszone w ramach konsultacji społecznych nie były jednolite – część organizacji uznała zaproponowaną zmianę za obniżenie standardów opieki w żłobkach, część uwag natomiast była pozytywna i potwierdzała zawarte w uzasadnieniu projektu argumenty.
W związku z tym w zakresie warunków lokalowych nie wniesiono zmian do projektu ustawy. Zauważyć także należy, że obowiązek posiadania osobnej sypialni wynikał w szczególności z konieczności dostosowania żłobków do potrzeb niemowląt – natomiast obecnie urlop macierzyński i rodzicielski trwają łącznie rok, w związku z czym odsetek dzieci w wieku poniżej 1. roku życia jest w żłobkach bardzo niski (na poziomie 2-3%), brak jest zatem uzasadnienia dla utrzymania obowiązku posiadania w żłobku sypialni z łóżeczkami przystosowanymi dla niemowląt.

Należy podkreślić, że po wejściu w życie ww. zmiany, żłobek będzie mógł otrzymać pozytywną decyzję państwowego inspektora sanitarnego jedynie w sytuacji, gdy organ ten potwierdzi, że miejsce przeznaczone w planowanym żłobku na odpoczynek dzieci umożliwia dzieciom wypoczynek we właściwych, komfortowych warunkach. Ustawa nie określa, czy miejsce to ma znajdować się w odrębnej sali, czy też może znajdować się w pomieszczeniu, w którym dzieci spędzają większość czasu, przy odpowiednim oddzieleniu go od części przeznaczonej na zabawę. Takie rozwiązanie zapewnia elastyczność i możliwość urządzenia żłobka w różnych typach lokali, o różnym układzie pomieszczeń.

Odnosząc się do pytania o uzasadnienie zmian dotyczących kwalifikacji przyszłych kandydatów do pracy w żłobku, uprzejmie wyjaśniam, że w projekcie nowelizacji zaproponowano dodanie kwalifikacji wynikających z ukończeniem szkoły wyższej na dowolnym kierunku, którego program obejmuje zagadnienia związane z opieką lub rozwojem małego dziecka. Zaproponowano również, aby opiekunem w żłobku lub klubie dziecięcym mogła zostać osoba z rocznym – a nie jak dotychczas dwuletnim – doświadczeniem w pracy z dziećmi w wieku do lat 3. Podczas konsultacji społecznych podniesiono, że proponowany zapis jest zbyt ogólny, co umożliwia dostęp do zawodu opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym osobom, których wiedza nie jest wystarczająca, a to z kolei może spowodować obniżenie standardów opieki w tych instytucjach. Uwagi te zostały uwzględnione, w związku z czym rozszerzono katalog kwalifikacji umożliwiających podjęcie pracy w żłobku lub klubie dziecięcym na stanowisku opiekuna o zaproponowane przez stowarzyszenia i organizacje kwalifikacje i kierunki studiów (pedagogika społeczno-wychowawcza, pedagogika wczesnej edukacji, terapia pedagogiczna, wczesne wspomaganie rozwoju, wspomaganie rozwoju dzieci w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej w żłobkach i przedszkolach, edukacja prorozwojowa, pedagogika małego dziecka, psychologia dziecięca, psychologia wspierania rozwoju i kształcenia lub psychologia wychowawcza), a także wprowadzono zapis, że osoby, które ukończyły szkołę wyższą na dowolnym kierunku, którego program obejmuje zagadnienia związane z opieką lub rozwojem małego dziecka, mogą rozpocząć pracę na stanowisku opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym po ukończeniu 80-godzinnego szkolenia uzupełniającego. 

W przekazanym do konsultacji projekcie ustawy zaproponowano również, aby opiekunem w żłobku lub klubie dziecięcym mogła zostać osoba z rocznym – a nie jak dotychczas dwuletnim – doświadczeniem w pracy z dziećmi w wieku do lat 3. Proponowana zmiana wiąże się z propozycją wprowadzenia obowiązku dla opiekunów odbywania przed rozpoczęciem pracy szkolenia z zakresu pierwszej pomocy i aktualizowania tego szkolenia minimum raz na dwa lata. 

Należy podkreślić, że zaproponowane rozwiązanie w zakresie wymaganych kwalifikacji opiekunów w żłobkach i klubach dziecięcych stanowi odpowiedź na liczne zgłoszenia od osób, które chciałyby pracować jako opiekunowie w żłobkach lub klubach dziecięcych i posiadają zdobytą na studiach wiedzę w zakresie wychowania i rozwoju małych dzieci, lub zdobyły już pewne doświadczenie w opiece nad małymi dziećmi, jednakże nie spełniały wymogów wynikających z ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3.

W ocenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wprowadzone zmiany nie będą wiązać się z obniżeniem jakości opieki w żłobkach i klubach dziecięcych. Podkreślić należy, że wprowadzenie wymogu odbywania minimum raz na dwa lata szkolenia z pierwszej pomocy przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa dzieci w żłobkach i klubach dziecięcych. Propozycja wprowadzenia tego wymogu spotkała się z pozytywnym odzewem stowarzyszeń i organizacji pracowników żłobków.

MINISTER

z up. Marcin Zieleniecki

PODSEKRETARZ STANU