poniedziałek, 16 październik 2017

Interpelacja nr 16427 w sprawie nieprzestrzegania standardów opieki okołoporodowej

Do ministra zdrowia: 

Szanowny Panie Ministrze,

opieka okołoporodowa to bardzo ważny element opieki zdrowotnej nad kobietą i dzieckiem w okresie ciąży, porodu i połogu. Niestety informacje przedstawione przez Narodowy Fundusz Zdrowia oraz opublikowane przez Najwyższą Izbę Kontroli wyniki kontroli funkcjonowania opieki okołoporodowej na oddziałach położniczych potwierdzają, że standardy opieki okołoporodowej są nie tylko nieprzestrzegane, ale i wiedza o ich istnieniu bywa znikoma zarówno wśród samych pacjentek, jak i personelu medycznego.

Nieprawidłowości występują w procesie dokumentowania przeprowadzanych czynności medycznych, mimo iż rzetelnie sporządzona dokumentacja medyczna jest m.in. podstawą do późniejszej oceny prawidłowości i jakości udzielonych świadczeń zdrowotnych. Odnotowuje się częste przypadki udzielania świadczeń zdrowotnych kobietom rodzącym w warunkach naruszających ich poczucie godności i intymności.

Zaniepokojenie wzbudza również wskazana przez NIK wysoka liczba cięć cesarskich. W Polsce aktualnie liczba cesarskich cięć wynosi ok. 42% liczby porodów. Zabieg cesarskiego cięcia, który ma na celu z założenia ratowanie zdrowia i życia matki lub dziecka, jest obecnie traktowany jako alternatywna metoda porodu w stosunku do porodu zakończonego siłami natury.

Realizacja standardów opieki okołoporodowej nie przynosi spodziewanych efektów w zakresie respektowania przygotowanego planu porodu oraz w aspekcie propagowania naturalnego karmienia noworodków i niemowląt. Prawo kobiety do nieprzerwanego dwugodzinnego kontaktu z noworodkiem, gwarantowanego przepisami standardu opieki okołoporodowej, także nie w każdym przypadku jest respektowane. Niejednokrotnie personel medyczny zabiera noworodka od matki zaraz po urodzeniu.

Bez wątpienia określenie w formie prawnej modelowego sposobu postępowania medycznego dla przebiegu porodu fizjologicznego jest zasadne i korzystne dla pacjentek oraz personelu medycznego, gdyż samo obowiązywanie tych przepisów – bez narzędzi służących kontroli ich skuteczności – jest bowiem niewystarczające.

Panie Ministrze, proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Dlaczego resort bagatelizuje sygnały nieprzestrzegania standardów opieki okołoporodowej?

2. Jakie jest stanowisko Pana Ministra w tej sprawie?

3. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu poprawy warunków udzielania świadczeń zdrowotnych związanych z porodem i respektowania praw kobiet rodzących?

4. Jak zamierza Pan rozwiązać problem nieznajomości i nieprzestrzegania standardów opieki okołoporodowej?

Z wyrazami szacunku,

MONIKA WIELICHOWSKA

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 

Odpowiedź: 

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację nr 16427 z dnia 25 października 2017 r., Pani Poseł Moniki Wielichowskiej w sprawie nieprzestrzegania standardów opieki okołoporodowej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.

Podnoszenie jakości świadczeń zdrowotnych oraz dbałość o bezpieczeństwo zdrowotne i komfort matek i ich nowonarodzonych dzieci na oddziałach położniczych i ginekologicznych stanowi priorytet w działaniach Ministerstwa Zdrowia. W każdym przypadku otrzymania sygnału o nieprzestrzeganiu przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 września 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem podejmowane są działania wyjaśniające. Stosowanie przepisów określonych w ww. rozporządzeniu jest obowiązkiem personelu medycznego, a nadzór nad pracownikami podmiotów leczniczych sprawują ich przełożeni. Zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793 z późn. zm), organizacja i sposób udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich dostępność oraz zgodność z wymaganiami określonymi w umowie podlega kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia. Realizacja standardów monitorowana jest również przez konsultantów krajowych i wojewódzkich w dziedzinach pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego, oraz położnictwa i ginekologii. Bez względu na powyższe, kobiety, które uważają, że ich prawa pacjenta nie są właściwie realizowane mają możliwość wnoszenia skarg, które gwarantuje im ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z. 2017 r. poz.1318). Analizą realizacji przedmiotowych przepisów oraz diagnozą barier utrudniających ich realizację zajmował się także powołany zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. Zespół do spraw monitorowania i opracowania rozwiązań na rzecz poprawy opieki okołoporodowej. Zgodnie z rekomendacjami Zespołu oraz z uwagi na nieprawidłowości wskazane przez Najwyższą Izbę Kontroli w wyniku kontroli opieki okołoporodowej na oddziałach położniczych, w dniu 4 sierpnia 2016 r. Minister Zdrowia wystąpił do konsultantów krajowych i wojewódzkich w dziedzinie położnictwa i ginekologii oraz pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego, a także wszystkich dyrektorów szpitali i ordynatorów oddziałów położniczych i ginekologicznych, z prośbą o dokonanie oceny i wprowadzenie stosownych zmian mających na celu poszanowanie intymności i godności pacjentów oraz wyeliminowanie nieuzasadnionego dokarmiania noworodków mlekiem modyfikowanym. Aktualnie trwają również prace nad wydaniem materiałów upowszechniających informacje o przysługujących kobietom świadczeniach zdrowotnych, badaniach diagnostycznych i profilaktycznych oraz prawach kobiet w okresie okołoporodowym. Planowanym miejscem ich dystrybucji będą podmioty lecznicze, które realizują świadczenia w zakresie ginekologii i położnictwa. Planuje się aby przedmiotowe materiały zostały rozdystrybuowane do ww. podmiotów do końca br.

Ponadto, trwają prace Zespołu powołanego przez Ministra Zdrowia, nad nowym projektem standardów organizacyjnych w opiece okołoporodowej. Do jego opracowania zaproszono ekspertów w dziedzinie medycyny jak również zainteresowanych przedstawicieli strony społecznej. Nowe regulacje powstaną do końca 2018 r., będą w dużej mierze uzależnione od wyników jego prac i ostatecznych ustaleń.

Z wyrazami szacunku,

Z upoważnienia

MINISTRA ZDROWIA

SEKRETARZ STANU

Józefa Szczurek-Żelazko