poniedziałek, 08 styczeń 2018

Interpelacja nr 18518 w sprawie przemocy w związkach nieformalnych i małżeństwach

Do Prezesa Rady Ministrów: 

Szanowny Panie Premierze,

w wywiadzie dla Gościa Niedzielnego stwierdził Pan Premier, że "do przemocy nie dochodzi tam, gdzie występuje dbałość o więzy rodzinne, o normalny dom, gdzie panuje miłość". W Pańskiej ocenie "przemoc pojawia się częściej w związkach nieformalnych, a nie tych usankcjonowanych prawnie". W wywiadzie nie został niestety rozwinięty wątek dotyczący przemocy w rodzinie, nie podał Pan też źródła informacji o rzekomo większym zagrożeniu przemocą w związkach nieformalnych niż w małżeństwach.

Na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości w 2014 roku opublikowano opracowanie pt. "Diagnoza skali zjawiska przemocy w rodzinie w Polsce". Wynika z niego, że "Duża część osób doświadczających przemocy to osoby pozostające w związkach formalnych (51 procent) lub nieformalnych (14 procent)".

Problem przemocy w rodzinie (bez znaczenia czy w związku formalnym czy nieformalnym) istnieje i jest poważny. Trzeba jasno powiedzieć, że dla katów i oprawców nie może być wytłumaczenia, usprawiedliwiania i akceptacji. Nikt nie chce być katowany ani bity. Nikt nie chce, by osoba którą kocha, znęcała się nad nim.

Przemoc w rodzinie jest najczęściej popełnianym przestępstwem po przestępstwach przeciwko mieniu i życiu. Co gorsza, wbrew powszechnemu przekonaniu, przemoc domowa również stanowi poważne zagrożenie dla życia bez względu na to, czy występuje w związku formalnych czy też nieformalnym.

Konwencja Antyprzemocowa, którą polski rząd odrzuca jako wrogą ideologię, zobowiązuje Polskę do stworzenia krajowego programu przeciwdziałania przemocy, który uwzględniałby perspektywę płci, a edukację zaczynał od walki ze stereotypami. Brak reakcji ze strony państwa jest akceptacją przemocy i przyczynia się do jej narastania.

Panie Premierze,

1. Skąd posiada Pan informacje o większym zagrożeniu przemocą w związkach nieformalnych niż w małżeństwach? 
2. Jakie działania podejmie rząd, w celu poprawy sytuacji osób dotkniętych przemocą domową w Polsce? 
3. Kiedy i jakie kroki zamierza podjąć Pan Premier, aby zapisy konwencji antyprzemocowej były realizowane? 
4. Jakie działania podejmie rząd, aby zwiększyć świadomość Polaków na temat przemocy w rodzinie? 

Z wyrazami szacunku 
MONIKA WIELICHOWSKA 
Poseł na Sejm RP 

 

Odpowiedź: 

Odpowiadając na interpelację poselską z dnia 16 stycznia 2018 r. znak: K8INT18518 złożoną przez Państwa Posłów Monikę Wielichowską, Marzenę Okła-Drewnowicz, Arkadiusza Myrchę, Kingę Gajewską, Joannę Augustynowską w sprawie przemocy w związkach nieformalnych i małżeństwach, przekazaną przez Pełnomocnika Rządu do Spraw Społeczeństwa Obywatelskiego przy piśmie z dnia 29 stycznia 2018 r., znak: BRZP.WRT.4810.3.2018.RKT, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej udziela następujących wyjaśnień:

W przytoczonej przez Państwa Posłów w treści interpelacji wypowiedzi Pana Premiera Mateusza Morawieckiego dla tygodnika „Gość Niedzielny”, Pan Premier stwierdził, że zjawisko przemocy nie występuje w prawidłowo funkcjonujących rodzinach, tam gdzie jest „normalny dom”, ciepło rodzinne i miłość. Stwierdzenie to nie powinno budzić zastrzeżeń Państwa Posłów, bowiem w dobrze funkcjonującej rodzinie żaden z małżonków nie dopuszcza się jakiejkolwiek formy przemocy.

Wielokrotnie docierają do polskiego społeczeństwa przekazy medialne, z których jednoznacznie wynika, że zdecydowanie częściej doznającymi przemocy są osoby pozostające w związkach nieformalnych, a nie w małżeństwach. Zwrócenia uwagi wymaga również fakt, iż w komunikatach medialnych dużo częściej informuje się o przemocy wobec dzieci doznających przemocy ze strony np. konkubenta bądź partnera matki dziecka niż o dzieciach doznających przemocy ze strony rodziców pozostających w związku małżeńskim.

Ponadto warto zaznaczyć, że w przypadku diagnozy skali zjawiska przemocy istotne znaczenia ma metodologia badań oraz sposób doboru próby badawczej. Uzyskane w ramach prowadzonych w obszarze przeciwdziałania przemocy badań wyniki uwarunkowane są doborem respondentów, który może przesądzić o jakości zebranego materiału badawczego oraz uzyskanych w wyniku badania wniosków.

Działania mające na celu zapewnienie ochrony i wsparcia osobom doznającym przemocy podejmowane są w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1390) oraz postanowienia Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2014-2020, który został ustanowiony w dniu 29 kwietnia 2014 r. Uchwałą Rady Ministrów Nr 76.

Nawiązując do kwestii działań planowanych w celu poprawy sytuacji osób doznających przemocy informuję, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzegło konieczność modyfikacji obowiązujących w obszarze przeciwdziałania przemocy przepisów. Obecnie w resorcie rodziny prowadzone są prace w zakresie zmiany aktualnego ustawodawstwa. Konieczność dokonania zmian wynika między innymi z potrzeb i oczekiwań zgłaszanych przez osoby doświadczające przemocy oraz realizatorów działań na rzecz przeciwdziałania przemocy na poziomie samorządowym, a także z wniosków płynących z kontroli Najwyższej Izby Kontroli.

Projektowane zmiany mają na celu modyfikację oraz wprowadzenie rozwiązań podnoszących efektywność systemu ochrony przed przemocą, a także powinny przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa i ochrony osób zagrożonych bądź doznających przemocy.

Odnosząc się natomiast do kwestii działań mających na celu zwiększenie świadomości Polaków na temat przemocy informuję, że działania takie podejmowane są w ramach Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2014-2020. Przykładem powyższego są między innymi realizowane ogólnopolskie i lokalne kampanie społeczne, które służą zwiększeniu świadomości i wrażliwości społecznej na temat zjawiska przemocy.

W tym miejscu należy wspomnieć o zrealizowanej w 2017 r na zlecenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w różnych środkach masowego przekazu ogólnopolskiej kampanii medialnej „Wybieram pomoc”, która adresowana była do osób doznających przemocy, świadków przemocy, a także osób stosujących przemoc.

Ponadto w ramach Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2014-2020 prowadzone są również szkolenia dla pracowników „Pierwszego Kontaktu” tj. dla przedstawicieli i służb zajmujących się zawodowo tematyką związaną z przeciwdziałaniem przemocy. Szkolenia te obejmują szeroki zakres zagadnień dotyczących przeciwdziałania przemocy.

Jednym z działań, które przyczynia się do zbudowania lokalnego systemu przeciwdziałania przemocy i do realizacji szeroko zakrojonych działań profilaktycznych jest również realizowany od 2011 r. przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Program Osłonowy „Wspieranie Jednostek Samorządu Terytorialnego w Tworzeniu Systemu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie”. Na program ten każdego roku przeznaczane są środki finansowe w wysokości 3 000 000 zł, które przekazywane są wszystkim szczeblom samorządów w drodze otwartego konkursu ofert. Przedmiotem Programu jest dofinansowanie samorządów gminnych, powiatowych i województwa w tworzeniu zintegrowanego systemu przeciwdziałania przemocy. 

podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Elżbieta Bojanowska