środa, 05 czerwiec 2019

Posiedzenie Gabinetu Cieni 5 czerwca 2019 r.

Zmiany w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa zakładają zwiększenie wysokości dodatku dla weterana poszkodowanego oraz nadanie uprawnień do dodatku grupie weteranów poszkodowanych posiadających uszczerbek na zdrowiu od 1 do 9 procent. Weterani z uszczerbkiem na zdrowiu powyżej 30 procent będę mieli prawo do leczenia poza kolejnością oraz bezpłatnych leków i wyrobów medycznych. 

W ustawie określone zostaną też zasady dostępu do Domu Weterana. 

Zaproponowano rozszerzenie na wszystkich weteranów poszkodowanych uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. W tej chwili rozwiązanie to obejmuje tylko weteranów poszkodowanych pobierających rentę inwalidzką z tytułu urazów lub chorób powstałych w związku z udziałem w działaniach poza granicami państwa. Jednocześnie zaproponowano przepis umożliwiający weteranowi i weteranowi poszkodowanemu bezpłatne korzystanie z hali sportowej, siłowni i pływalni będących w zasobie samorządu terytorialnego. 

Gabinet Cieni przypomniał, że rząd PO-PSL stworzył system wsparcia i pomocy dla weteranów, czego zwieńczeniem było uchwalenie ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa. 

Omawiając ustawę utrzymania czystości i porządku w gminach Gabinet Cieni zauważył, że projekt ustawy budzi rozliczne kontrowersje m.in. z uwagi m.in. na zniesienie regionalizacji instalacji. Zdaniem Ministerstwa Środowiska ma to wpłynąć na zniesienie monopolu RIPOK-ów, a w ślad za tym obniżenie cen za gospodarowanie odpadami. Zdaniem przedstawicieli branży przyniesie to zagrożenie wzrostu patologii, ponieważ odpady będą mogły trafiać z danej gminy do instalacji w całej Polsce. Nowelizacja wprowadza także poważną zmianę – dwukrotnie wyższą opłatę za niesegregowanie odpadów, przy braku systemowych rozwiązań służących zwiększeniu poziomu recyklingu zgodnie z wymogami UE. 

Gabinet Cieni przypomniał, że od początku 2012 roku w Polsce wprowadzone zostały nowe europejskie  standardy gospodarowania odpadami komunalnymi nazywane rewolucją śmieciową. PiS zamiast naturalnego doskonalenia systemu systematycznie go demontuje, wprowadzając chaos i drożyznę, jednocześnie odpowiedzialność za ten stan przerzucając na samorządy i rugując z rynku odpadowego krajowe podmioty. 

Zmiany w ustawie Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o zarządzaniu kryzysowym były kolejnym projektem omawianym przez Gabinet Cieni. 

Projekt ma na celu wykonanie ogłoszonego w dniu 22 lutego 2018 r. wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie skargi C-336/16 Komisji Europejskiej przeciwko RP dotyczącej niespełnienia wymogów określonych w art. 13 oraz art. 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy: Art. 13 dyrektywy 2008/50/WE stanowi o konieczności dotrzymania przez państwa członkowskie na obszarze stref i aglomeracji poziomów dopuszczalnych niektórych substancji w powietrzu, w tym dla pyłu zawieszonego PM10, Art. 23 dyrektywy 2008/50/WE wskazuje na konieczność przygotowania przez państwa członkowskie programów ochrony powietrza (POP), które stanowiłyby, że okres, w którym występują przekroczenia norm jakości powietrza, będzie możliwie najkrótszy.

Ww. wyrok TSUE dotyczy zaobserwowanych w okresie od 2007 r. do 2015 r. przekroczeń poziomu dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM10.                                                                                       

Jednocześnie, mając na uwadze obserwowane przekroczenia norm jakości powietrza dla pyłu zawieszonego PM10, TSUE stwierdził, że nie podejmowano odpowiednich działań naprawczych, określanych w POP, zmierzających do zapewnienia, aby okres występowania przekroczeń wartości dopuszczalnych dla stężenia pyłu PM10 w powietrzu był możliwie jak najkrótszy. W konsekwencji, w ocenie TSUE, nie dokonano prawidłowej transpozycji art. 23 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2008/50/WE.

Gabinet Cieni zaznaczył, że przedstawiony projekt niczego nie rozwiązuje w sprawie poprawy jakości powietrza, proponujemy ograniczenie zakresu tylko do niezbędnych zapisów harmonizacyjnych  i pilne procedowanie przygotowanej przez Platformę Obywatelską  ustawy o czystym powietrzu. 

Projekt skupia się jedynie na wypełnieniu formalnych zaleceń TSUE, co do terminów działań naprawczych zawartych w programach ochrony powietrza i sporządzaniu raportów, co oczywiście należy wykonać. Niestety ustawa służy wyłącznie  przerzuceniu odpowiedzialności za jakość powietrza na samorządy, nie wyposażając je w realne instrumenty prawne i finansowe.  

Kolejnym poruszanym przez Gabinet Cieni tematem były wprowadzone rozwiązania, których celem jest wzmocnienie systemu nadzoru i kontroli nad wprowadzanymi do obrotu kotłami na paliwo stałe o znamionowej mocy cieplnej nie większej niż 500 kW, tj. takich, które są powszechnie używane przez gospodarstwa domowe, a także małe i średnie zakłady produkcyjne oraz usługowe. Nowe regulacje ograniczą wprowadzanie na rynek kotłów niespełniających standardów emisyjności, określonych w przepisach krajowych i unijnych. 

W projekcie ustawy przewidziano rozwiązania wzmacniające efektywność systemu kontroli przestrzegania przepisów dotyczących wymagań dla kotłów na paliwo stałe. W praktyce nowe regulacje umożliwią wykonywanie skutecznej kontroli przez organy Inspekcji Handlowej, dotyczące spełniania przez przedsiębiorców – wprowadzających do obrotu kotły na paliwo stałe o znamionowej mocy cieplnej nie większej niż 500 kW – wymagań zawartych w znowelizowanym rozporządzeniu z 1 sierpnia 2017 r.  W przypadku niespełnienia tych wymagań, organy Inspekcji Handlowej będą mogły ograniczyć wprowadzanie tych urządzeń do obrotu oraz nakładać na przedsiębiorców administracyjne kary pieniężne (może to być np. do 5 proc. przychodu uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym ze sprzedaży przestarzałych kotłów, ale nie mniej niż 10 tys. zł, tj. tyle ile wynosi średnia rynkowa wartość jednego kotła klasy 5 tego najbardziej nowoczesnego i ekologicznego. 

Rząd z opóźnieniem wdraża unijne przepisy dotyczące handlu emisjami gazów cieplarnianych. Projekt częściowo wdraża przepisy dyrektywy, która określa zakres i sposób funkcjonowania systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (EU ETS) po 2020 r. W związku z tym do ustawy włączono przepisy określające zasady przydziału uprawnień do emisji na produkcję inną niż energii elektrycznej w okresie rozliczeniowym 2021-2030 oraz kolejnych okresach. Projekt nowelizacji ustawy w tej sprawie wprowadza też zamiany do krajowego systemu, m.in. więcej czasu na złożenie wyjaśnień do Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami.  Prowadzący instalację (np. zakład przemysłowy)  będzie zwolniony z obowiązku wnoszenia opłaty rocznej za prowadzenie rachunku w rejestrze Unii Europejskiej (z uprawnieniami do emisji CO2) – od roku następującego po roku, w którym złożył wniosek o zamknięcie rachunku. Projekt umożliwia też bilansowanie wydanych uprawnień do emisji kosztami innych zadań inwestycyjnych w przypadku, gdyby inwestor zaprzestał realizacji jakiegoś zadania lub nie osiągnął zatwierdzonych wskaźników zgodności. Dodatkowo projekt zakłada wprowadzenie podstaw bilansowania wartości wydanych uprawnień kosztami zadania inwestycyjnego, którego realizacja przyniesie lepszy efekt ekologiczny. Projekt wprowadza też definicję eksploatacji instalacji, która rozstrzyga jednoznacznie, od którego momentu należy uzyskać zezwolenia oraz monitorować emisje.

Kolejnym pakietem, który omawiał Gabinet Cieni był projekt powołania Rzecznika Praw Podatnika i Ordynacja Wyborcza. W Sejmie od dawna jest projekt podobnych rozwiązań dla podatników przygotowany przez Platformę Obywatelską, czyli Karta Praw Podatnika.